فعالیت‌های فرهنگی بدون فهم میدان، ناکارآمد است

به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی نهاوندی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، در اولین رویداد تخصصی «تقنین و سیاست‌گذاری دینداری در ایران» با موضوع آسیب شناسی نهادهای متولی دینداری در ایران خاطرنشان کرد: تعدد نهادهای فرهنگی متولی دینداری بدون تنظیم گری، استفاده از شبکه‌های مردمی، توجه به واقعیت‌های اجتماعی، فعالیت‌های عمیق میدانی، توجه به امر حکمرانی دینی، هم‌فکری و تعامل در زنجیره‌های مدیریتی، موفق نخواهند شد.

وی ادامه‌داد: متأسفانه برخی جوانان ما به‌دلیل ترکش‌های ناجوانمردانه دشمنان انقلاب و اسلام دچار آسیب‌های اجتماعی شدند، سازمان‌های متولی امر دینداری و فرهنگ باید برای ترمیم و رفع این آسیب‌ها وارد عرصه شوند.

دکتر نهاوندی گفت: نهادهای فرهنگی و متولی دینداری باید در لایه‌های عمیق خاکستری نظام نفوذ و متناسب با فضاهای متکثر اجتماعی برنامه‌ریزی داشته‌باشند.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه فعالیت‌های فرهنگی بدون فهم میدان اجتماعی، ناکارآمد است، گفت: باید مدل دولت محوری به مدل شبکه مردم پایه تغییر پیدا کند، نهادهای متولی باید عملکرد خود را مورد بررسی و سنجش قرار دهند تا اگر نقطه ضعفی هست آن را اصلاح کنند.

دینداری در جامعه ایرانی امری دیرپایه است

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه دینداری در جامعه ایرانی امری دیرپایه است، گفت: زیست اجتماعی ایرانیان از دیرباز با دینداری عجین بوده و متولیان امر دینداری در دوره‌های مختلف تاریخی نقش مهمی در مناسبات اجتماعی ایفا کردند.

حجت‌الاسلام نهاوندی با اشاره به فراز نشیب‌های نوع نگاه به دین در جامعه ایرانی یادآور شد: قبل از انقلاب اسلامی علما، دینداران و شخصیت‌های دینی به‌عنوان یک نهاد سنتی مستقل از طریق نفوذ عمیق در مردم، نقش خود را ایفا می‌کردند ولی به‌دلیل نوع حکومت حاکم بر نظام سیاسی، دین نقش کمتری در مناسبات اجتماعی و حکمرانی ایفا می‌کرد.

وی با اشاره به اینکه بعد از انقلاب اسلامی، نهاد دین با ورود با ساحت‌های اجتماعی، سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری، تحول بنیادینی را در جامعه ایجاد کرد، گفت: برای اینکه آموزه‌های دینی به‌درستی در عرصه‌های مختلف حکمرانی اشراب شود، نهادها و سازمان‌های مختفلی نیز شکل گرفتند که به تناسب مأموریت‌ها باید ایفای نقش کنند.

دکتر نهاوندی خاطرنشان کرد: بعد از انقلاب اسلامی حوزه دینداری از رسالت ارشادی صرف خارج و به یک امر حکمرانی تبدیل شد و باید نهادهای متولی دین آسیب‌شناسی کنند که تا چه اندازه در انجام رسالت‌های خود متناسب با مأموریت‌های انقلاب اسلامی موفق عمل کردند.

ضرورت بازسازی انقلابی ساختارهای فرهنگی

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به فرازهایی از سخنان رهبر معظم انقلاب مبنی بر ضرورت بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی گفت: منظور از ساختار نیز نرم افزاری است که ذهنیت و فرهنگ جامعه باید بر اساس آن شکل بگیرد و تفاوت اصلی نظام‌های توحیدی و سکولار نیز در همین ساختارهای فرهنگی است.

صورتبندی نهادهای متولی دین و فرهنگ

وی با اشاره به صورت‌بندی دستگاه‌های متولی دینداری و ارتقای فرهنگی کشور شامل نهادهای حاکمیتی، سازمان‌های فرهنگی دولتی، نهادهای مذهبی متولی دین و نهادهای مردم‌نهاد، به برخی نقاط قوت و ضعف این نهادها پرداخت و گفت: بیش از 40 نهاد در کشور به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در ارتباط با نهاد دین و فرهنگ فعالیت دارند، بعد از انقلاب اسلامی کارهای بزرگی در عرصه‌های فرهنگی توسط این نهادها انجام شده و ولی نیاز است آسیب‌های موجود را نیز شناسایی و برطرف کنیم.

نقاط ضعف نهادهای فرهنگی

ایشان، خلأ رویکرد نظری، ابهام در ماهیت حقوقی، عدم توجه به اشراب شریعت به‌عنوان مبدا و منشأ سیاست‌ها، بخش نامه‌ای شدن فعالیت‌ها، سیاست‌زدگی، بودجه محوری، موازی‌کاری، شکاف میان واقعیت و فعالیت، دیوان‌سالاری، تک‌ساحتی شدن، نداشتن ملاک و معیار برای دینداری، و... را از آسیب‌های فراروی نهادهای متولی امر فرهنگ و دینداری دانست.

دکتر نهاوندی با اشاره به‌ضرورت توجه به ایده‌های راهبردی در عرصه فرهنگ دینداری گفت: باید مدل سازمان محور به مدل شبکه‌ای مردم‌محور تبدیل و یک قرارگاه مرکزی در این زمینه شکل بگیرد.

تأکید بر تهیه اطلس دینداری ایرانیان

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس تهیه اطلس دینداری ایرانیان را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت: با توجه به تنوع فرهنگی در جامعه ایران، باید با مدل شبکه محور مردمی، متناسب با فرهنگ‌های مختلف، کارویژه‌ها را تعریف و تعیین کنیم.

دکتر نهاوندی با اشاره به‌ضرورت بازطراحی فرهنگی حکمرانی سازمان‌های متولی دین داری گفت: تنظیم‌گری هوشمند، مشارکت و اعتماد سرمایه اصلی حکمرانی موفق دینی است.

رویداد جامع و تخصصی «تقنین و سیاست‌گذاری دینداری» با حضور جمعی از اساتید و پژوهشگران برجسته این حوزه، از روز شنبه در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس آغاز شد.

 در این دوره تخصصی، حجج اسلام دکتر نهاوندی، دکتر پارسانیا، دکتر علیرضا شجاعی‌زند، دکتر ملایی، دکتر هاشمیان، دکتر شریعتی و دکتر حبیب‌الله اسداللهی به ارائه مباحث علمی و تخصصی پرداختند. این رویداد از طرف مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با مشارکت سازمان علمی فرهنگی آستان قدس رضوی، دفتر قم و انجمن سیاست‌گذاری فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در روز‌های 18، 19 و 25 و 26 بهمن 1404 از ساعت 13:30 تا 18، در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار می‌شود.

انتهای پیام/