مفهوم «حرمت سیاسی»؛ نیازمند واکاوی عالمانه

به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر قاسم ابراهیمی‌پور، معاون پژوهش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی(ره)، در نشست خبری همایش ملی «ابعاد حرمت سیاسی پدیده کشف حجاب» با ترسیم چارچوب نظری این همایش، تأکید کرد که نگاه به مسأله حجاب، بدون توجه به ابعاد سیاسی و کلان اجتماعی آن، نگاهی ناقص و غیرکارآمد خواهد بود.

وی با بیان اینکه مأموریت اصلی مؤسسه امام‌خمینی(ره) از بدو تأسیس، «تولید علوم انسانی اسلامی» بوده است، اظهار کرد: این مؤسسه با همین رویکرد تاکنون فعالیت کرده و امروز 15 گروه علمی تخصصی به‌صورت متمرکز، عهده‌دار این مأموریت هستند؛ مأموریتی که ناظر به مدیریت جامعه، حل مسائل اجتماعی و رصد فرآیندهای کلان کشور است.

معاون پژوهش مؤسسه امام‌خمینی(ره) با اشاره به کارکردهای علوم انسانی اسلامی افزود: هدف از این علوم، صرفاً تولید دانش نظری نیست، بلکه ارائه مدل اداره جامعه و تولید علم کارآمدی است که بتواند در سطوح مختلف، حتی در حوزه‌هایی مانند روابط بین‌الملل، قدرت تبیین و راهبری داشته‌باشد.

ابراهیمی‌پور با تأکید بر ضرورت ورود عالمانه به مسائل اجتماعی و کلان جامعه تصریح‌کرد: پرداختن به موضوعات بنیادین اجتماعی، دقیقاً در امتداد مأموریت مؤسسه تعریف می‌شود. بر همین اساس، تشکیل کارگروه‌های تخصصی متناسب با هر مسأله اجتماعی، با مشارکت فارغ‌التحصیلان علوم انسانی اسلامی، در دستور کار قرار گرفته است.

وی یکی از مهم‌ترین این مسائل را «حجاب و پدیده کشف حجاب» دانست و گفت: امروز درباره این موضوع دیدگاه‌های متنوع و بعضاً متعارضی در جامعه مطرح می‌شود؛ حتی برخی مدعی‌اند که برخورد با کشف حجاب می‌تواند انسجام اجتماعی را تضعیف کند، در حالی که این ادعا نیازمند بازخوانی جدی و علمی است.

معاون پژوهش مؤسسه امام‌خمینی(ره) با اشاره به دیدگاه رهبر معظم انقلاب در این زمینه خاطرنشان کرد: تعبیر دقیق و هوشمندانه رهبر انقلاب که فرمودند «کشف حجاب علاوه بر اینکه یک حرکت خلاف شرع است، یک حرکت سیاسی نیز محسوب‌می‌شود»، افق جدیدی در تحلیل این پدیده می‌گشاید. زمانی که یک رفتار اجتماعی، حرمت سیاسی پیدا می‌کند، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً در سطح فردی یا فرهنگی تحلیل کرد.

وی افزود: مفهوم «حرمت سیاسی» مفهومی چندلایه، عمیق و پیچیده است و اگر علوم انسانی اسلامی بخواهد در مدیریت جامعه نقش واقعی ایفا کند و در مسیر احیای اجتماعی مؤثر باشد، ناگزیر باید به مقوله‌ای مانند حجاب با این نگاه جامع بپردازد.

ابراهیمی‌پور با اشاره به تنوع نظریه‌ها در علوم انسانی اسلامی گفت: این نظریه‌ها ما را ملزم می‌کنند که به‌صورت عالمانه وارد بحث حجاب شویم و بررسی کنیم که حجاب، جامعه را به چه سمت و سویی سوق می‌دهد و چه پیامدهای سیاسی و اجتماعی به‌دنبال دارد.

وی با تأکید بر اهمیت تفکیک میان «نیاز» و «خواست» اجتماعی اظهار کرد: ایجاد عدالت میان این دو مقوله، از وظایف اصلی اندیشمند اسلامی است. خواست‌های اجتماعی الزاماً همان نیازهای واقعی جامعه نیستند و مسأله حجاب نیز دقیقاً در همین چارچوب قابل تحلیل است.

معاون پژوهش مؤسسه امام‌خمینی(ره) افزود: اینکه نیاز واقعی جامعه چیست، چه نسبتی از مردم حامی حجاب هستند، ابعاد سیاسی حجاب کدام است و چرا این موضوع از سوی ولی‌فقیه حائز اهمیت تلقی می‌شود، پرسش‌هایی اساسی است که پاسخ به آنها وظیفه نخبگان و پژوهشگران را روشن می‌کند.

وی با انتقاد از کم‌توجهی به بُعد سیاسی حجاب گفت: یکی از چالش‌های جدی امروز، ناآگاهی عمومی نسبت به ابعاد مختلف حجاب، به‌ویژه بُعد سیاسی آن است؛ مسأله‌ای که نیازمند تبیین گسترده، مستمر و علمی است.

ابراهیمی‌پور در پایان با هشدار نسبت به رویکردهای سطحی تصریح‌کرد: پاک‌کردن صورت‌مسأله، راه‌حل نیست. این تصور که ابتدا باید همه مشکلات سیاسی و اقتصادی حل شود و سپس به مسأله حجاب پرداخته شود، نگاهی خطاست؛ چراکه ممکن است در آن زمان، اساساً فرصتی برای پرداختن به این موضوع باقی نمانده باشد.

انتهای پیام /