خبرگزاری تسنیم – گروه امام و رهبری: در آستانه هفتمین سالگرد صدور بیانیه مهم و تاریخ‌ساز گام دوم انقلاب اسلامی از جانب رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله ‌العالی) مروری دگرباره بر متن بیانیه و فرازهای گوناگون آن، گامی اساسی و ضروری به شمار می‌آید. اکنون در حالی به هفت‌سالگی صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی نزدیک می‌شویم که موقعیت ایران اسلامی در طول این دوران هفت‌ساله با سال‌های قبل از آن کاملا متفاوت است. حالا طنین کلام گرم و گیرای رهبر معظم انقلاب در بیانیه در گوش بسیاری از مردم به‌ویژه نسل‌های جوان و نوجوان، پیچیده و نقشه راه جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ را فرا‌روی‌شان قرار داده است تا به‌واسطه طی طریق در دومین مرحله‌ خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی، فصل تازه‌ای را در حیات جمهوری اسلامی رقم بزنند و انقلاب خمینی‌(ره) را به آرمان کبیر خود که همانا ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) است، نزدیک‌تر سازند.

با این مقدمه در مجال پیش‌رو به سراغ حجت‌الاسلام سید محمدمهدی صفوی، دبیر اندیشکده معنویت و اخلاق اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی رفته‌ایم و با او درباره موضوعات مختلفی ازجمله روند تحقق اهداف بیانیه ذیل دو مولفه اخلاق و معنویت، ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها، ساختار، رسالت و ماموریت اندیشکده مذکور و به طور کلی مسیر هفت‌ساله‌ای که تا به امروز در این عرصه طی شده است، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

در ادامه، منتخبی از این گفت‌وگو را می‌‌خوانید:

دشمن به دنبال نابودی انقلاب اسلامی بود

در آستانه چهل‌سالگی انقلاب اسلامی، دشمن به اتفاق همه اذناب خود در تلاش بود تا انقلاب چهل‌ساله دینی، معنوی و معجزه‌واری که در ایران ایجاد شده بود را از بین ببرد. حرکت انقلاب اسلامی با همراهی مردم و حاکمیت و تبعیت از ارزش‌های ویژه به مدت چهل سال ادامه پیدا کرده بود و دشمن قصد داشت در پایان چهل‌سال اول، نوعی سرخوردگی در جوانان و انقلابیون ایجاد کند و استارت روزهای پایانی انقلاب را بزند تا مرحله دیگری آغاز شود اما صدور بیانیه ویژه گام دوم انقلاب اسلامی که به گواه بزرگانی چون مرحوم آیت‌الله مصباح یزدی، فراتر از کلام عادی انسان‌هاست، روحیه عجیب و تازه‌ای در انقلابیون گذشته و جوان ایجاد کرد.

 

 

انقلابی با شعارهای فطری و جهانی

حضرت آقا در بیانیه پس از طرح مقدمه‌ای که در آن با افتخار وقوع انقلاب اسلامی را به ملت بزرگ ایران تبریک می‌گویند، از سه هندسه صحبت می‌کنند. ایشان ذیل این سه هندسه ابتدا از ارزش سخن گفته و یادآوری می‌کنند که این انقلاب با همه انقلاب‌های دنیا تفاوت دارد. به قول حوزوی‌ها علت محدثه انقلاب ما همان علت مبقیه آن هم هست. به تعبیر حضرت آقا کمتر ملتی را می‌بینیم که این همه سال بر شعارهای خود مستدام باقی مانده باشند. علت اصلی‌اش هم این است که این شعارها و ارزش‌ها ویژگی‌های خاصی دارند. این‌ها شعارهایی جهانی و فطری‌اند، برای همه انسان‌های دنیا قابل پذیرش‌اند و هیچ‌کس را دل‌زده نمی‌کنند.

 

 

«ما می‌توانیم»؛ معجزه جوان انقلاب اسلامی 

حضرت آقا در هندسه دوم بیانیه می‌خواهند «ما می‌توانیم» را به رخ بکشند و بگویند اگرچه در بعضی مراحل، فاصله بین هست‌ها و بایدها زیاد است اما این فاصله طی‌شدنی است و ما نمونه‌های موفق آن را دیده‌ایم. در بسیاری از عرصه‌های علمی از جمله فضایی که فقط چند کشور دنیا کل چرخه را در اختیار دارند، ما بدون داشتن هیچ چیزی و با وجود تحریم‌ها از نقطه صفر کار خود را آغاز کرده‌ و توانسته‌ایم معجزه کنیم. معجزه‌ای که جوان انقلاب اسلامی در طول این چهل سال انجام داده و در ادامه هم انجام خواهد داد. حضرت آقا در هندسه دوم بیانیه می‌فرمایند که برکات انقلاب اسلامی و آنچه انجام شده غیرقابل چشم‌پوشی است.

 

 

پرورش‌یافتگان انقلاب اسلامی در جنگ تحمیلی 12روزه خود را نشان دادند

در لابه‌لای عرائضم می‌خواهم به شبهه‌ای پاسخ بدهم که گاهی نسل جدید مطرح می‌کند. گفته می‌شود کسانی که انقلاب اسلامی را رقم زدند، پرورش‌یافته نظام پهلوی بودند و پرورش‌یافتگان شما کار ویژه‌ای انجام نداده‌اند. اولا که در جریان جنگ تحمیلی 12روزه دیدیم که پرورش‌یافتگان انقلاب اسلامی چه کردند. حتی بی‌حجاب‌ها هم کشور را ترک نکردند و نظام را تنها نگذاشتند. اگر آن نسل، دست‌پرورده شاه بودند، چرا به او کمک نکردند که در قدرت باقی بماند؟ پس آن نسل، پرورش‌یافته رژیم سابق نبود، به مدد معجزه امام خمینی (ره) بود که آن جوانان در انقلاب و جنگ به میدان آمدند و حضوری پرشور و معنوی را رقم زدند.

 

 

حیف است دولت‌ها به توصیه‌های هشت‌گانه بیانیه بی‌توجه باشند

حضرت آقا در بیانیه، هفت توصیه را به همراه یک توصیه رئیسی مطرح می‌کنند که مجموعا هشت توصیه را شامل می‌شود. اولین توصیه، امید است که بدون آن هیچ حرکتی نمی‌تواند انجام بگیرد. حیف است که دولت‌ها به این توصیه‌های هشت‌گانه التفات نداشته باشند و در پی توصیه‌های دیگری باشند. در همه این توصیه‌ها اخلاق و معنویت نقش ویژه‌ای دارد. یعنی پس از توصیه به امید، توصیه دوم آقا ناظر به موضوع علم و پژوهش است و سپس بحث اخلاق و معنویت را مطرح می‌کنند. اگر اخلاق و معنویت وجود نداشته باشد، راه‌های ما به سرانجام نمی‌رسد. به تعبیر حضرت آقا با اخلاق و معنویت، زندگی شیرین می‌شود، حتی اگر امکاناتی وجود نداشته باشد.

 

 

تذکرات حضرت آقا نشان می‌دهد که کمتر نشانی از رضایت‌مندی وجود دارد

در طول هفت سالی که از صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی توسط مقام معظم رهبری گذشته است، آنچه در جامعه اتفاق افتاده شاید چیزی بیشتر یا ویژه‌تر از سال‌های گذشته نباشد. دلیل آن هم به تذکرات مختلف رهبر معظم انقلاب اسلامی به کسانی که در این زمینه وظیفه دارند بازمی‌گردد؛ مثل مبلغین، معلمین یا ساختارهایی چون سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی و... در همه توصیه‌ها و صحبت‌هایی که می‌شود، کمتر نشانی از رضایت‌مندی وجود دارد و اتفاقا شاهد هستیم که توصیه‌ها بیشتر می‌شود. البته این سخن بدین معنا نیست که کاری صورت نگرفته است.

 

 

هدف اصلی اندیشکده معنویت و اخلاق انجام کارهای بر زمین مانده است

درباره آنچه طی سال‌های گذشته در اندیشکده اخلاق و معنویت اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی انجام شده است، باید بگویم که هدف اصلی این اندیشکده موازی‌کاری یا انجام کارهای جدید نیست. قرار نیست ما در زمینه اخلاق و معنویت، کپی‌برداری ناقصی از کارهای دیگران داشته باشیم. مهم‌ترین کاری که در این مسیر انجام داده‌ایم، تذکار، تذکر، انجام کارهای فراموش‌شده و بر زمین مانده است. اندیشه‌ورزی در زمینه گسترش اخلاق و معنویت، چیزی است که در برنامه اندیشکده و اندیشگاه وجود دارد. ما در اندیشکده معنویت و اخلاق، سه میز تخصصی داریم که کارهای اصلی و مهم‌مان توسط آنها انجام می‌شود.

 

 

مبارزه با کانون‌های ضدمعنویت و تنظیم پیوست اخلاقی برای شئون مختلف حاکمیت

یکی از میزهای ما در اندیشکده اخلاق و معنویت میز حکمرانی اخلاقی است. حکمرانی اخلاقی در زمره ویژگی‌هایی است که همه عالم به دنبال آن هستند و برای ما اوجب واحبات است؛ یعنی اگر بر همه عالم، واجب باشد که حکمران‌های اخلاقی داشته باشند-کما اینکه در قانون بیشتر کشورها آمده است و مسئولین بسیاری از کشورها را به خاطر بی‌اخلاقی تا پای اعدام هم می‌برند- بر ما واجب‌تر است؛ زیرا ما داعیه‌دار اخلاق و معنویت هستیم و قرآن کریم را به عنوان برنامه هدایت همه انسان‌ها مبداء کار خود می‌دانیم. مبارزه با کانون‌های ضدمعنویت و تنظیم پیوست اخلاقی برای همه شئون حاکمیت، ازجمله کارویژه‌های میز حکمرانی اخلاقی است.

 

 

جدایی از اخلاق و معنویت؛ دلیل اصلی جذب افراد در عرفان‌های کاذب

میز دیگر ما در اندیشکده اخلاق و معنویت، میز جامعه معنوی است. اخلاق و معنویت، جیره‌ای برای همه افراد جامعه است و هیچ‌یک از افراد جامعه نیستند که خود را بی‌نیاز از معنویت بدانند. همه افراد حتی بدون داشتن دین و نگاه دینی، در پی ایجاد حسی معنوی هستند. شاید یکی از دلایل اصلی انحرافات، جذب افراد در گروه‌های عرفانی کاذب و حتی اعتیاد، نداشتن آرامش و فقدان معنویت باشد. کار تخصصی میز جامعه معنوی، بررسی روش‌های تزاید امر معنوی در انسان است. در این عرصه با معجزه‌هایی از جنس حضور جوانان در جبهه‌های دقاع مقدس، موکب‌های اربعین حسینی، مساجد، اعتکاف‌ها و... مواجه بوده‌ایم.

 

 

انقلاب اسلامی به دنبال نمود اخلاق در ساحت اجتماعی است

عرصه اخلاق و معنویت عرصه‌ای دوبعدی است؛ یکی اخلاق و معنویت شخصی و دیگری اخلاق و معنویت اجتماعی. حتی در سلوک عرفا که معلمین ما محسوب می‌شوند، می‌بینیم که تفاوت آشکاری در نوع آموزش‌ها وجود دارد. بعضی عرفا الگوهای اخلاق و معنویت در حوزه فردی به شمار می‌آیند و بسیار هم ویژه هستند. با وجود این، آنچه در ساحت اخلاق و معنویت مورد انتظار انقلاب اسلامی است، نمود آن در بعد اجتماعی است. ما باید بتوانیم یکایک افراد جامعه‌مان را به حد اعلای درجات ایمان برسانیم. به قول مرحوم حضرت آیت‌الله بهجت، ما چه کم از سلمان و ابوذر داریم؟ هرکدام‌مان می‌توانیم سلمان و ابوذر باشیم.

 

 

اخلاق نباید در عرصه خودسازی شخصی باقی بماند

 اینکه اخلاق فقط در عرصه خودسازی شخصی باقی بماند، وارد تشکیلات نشود و جامعه ما طعم زندگی معنوی را نچشد، بسیار زیان‌بار و ناراحت‌کننده است. در چنین شرایطی رویای رسیدن به تمدن نوین اسلامی، از آن ما نخواهد بود. وعده قرآن کریم این است که اگر گروهی کتاب خدا را ترک کنند و از رسول او حمایت نکنند، گروه دیگری خواهند آمد که این کار را انجام می‌دهند. اگر بخواهیم رویای تمدن نوین اسلامی محقق شود، جامعه باید طعم لذت معنوی را بچشد. البته ما چشمه‌هایی از این امر را دیده‌ایم؛ برای مثال، برپایی ایستگاه‌های صلواتی در اعیادی مانند غدیر و نیمه شعبان که بهره‌بردار آنها طیف خاصی از مردم نیستند و آحاد جامعه از چنین لذتی بهره‌مند می‌شوند.

 

 

کارکرد حلقه‌های میانی محدود به عرصه‌های دینی و انقلابی نیست

به برکت صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، هرساله اندیشکده بیانیه گام دوم همایشی را به‌منظور پرداختن به یکی از عرصه‌های مهم مندرج در بیانیه برگزار می‌کند. طی دو سال اخیر، مبحث «حلقه‌های میانی» که حضرت آقا آن را در تاریخ یکم خرداد ماه سال 1398 مطرح فرمودند، به‌عنوان راهبرد اصلی اجرای بیانیه برای جوانان در دستور کار همایش قرار گرفته است. حلقه میانی عنصری ویژه، مهم و بسیار حیاتی برای تمامی حرکت‌های خاص محسوب می‌شود. کارکرد حلقه‌های میانی فقط محدود به عرصه‌های دینی و انقلابی نیست، در هرکجا که گروهی احساس وظیفه کنند و بخواهند بدون مطالبه مادی به صورت جهادی کاری را انجام دهند، حلقه‌های میانی معنا پیدا می‌کنند. مقام معظم رهبری این الگو را از دین و تجربه زیستی خویش اخذ کرده‌اند.

 

 

حلقه‌های میانی همواره به نصرت ولی خدا شتافته‌اند

عرصه اخلاق و معنویت، عرصه‌ای است که در آن از اولین لحظه بعثت انبیاء تا به امروز انسان‌ها به‌واسطه حلقه‌های میانی توانسته‌اند ولی خدا را نصرت کنند. ما به کرات در نبرد میان لشکر حق و باطل شاهد تحقق این آیه از کلام‌الله مجید بوده‌ایم که «كَم مِّن فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِیرَةً بِإذْنِ اللَّه». این گروه کوچک پیروز، همان حلقه میانی بوده است؛ گروه‌هایی با هدف مقدس که برای راهی مقدس تلاش کرده‌اند. ما در همایش امسال اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی می‌خواهیم ایده‌ها و تجربه‌های زیسته موفقی که در عرصه اخلاق و معنویت رقم خورده‌اند را به عنوان الگو به جامعه ارائه دهیم. اکنون هیچ‌یک از عرصه‌هایی که هیئت‌های مذهبی و به‌طور کلی مذهب در آنها جریان دارد، سازماندهی‌شده نیست، بلکه برآمده از کنش خودجوش حلقه‌های میانی است.

 

 

انتهای پیام/