اخلاق؛ از پژوهش تا حکمرانی

به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، آیین رونمایی از هفت اثر جدید پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی هم‌زمان با ایام میلاد حضرت بقیه‌الله الاعظم(عج) برگزار شد؛ آیینی که در آن، «اخلاق» نه به‌عنوان یک توصیه فردی، بلکه به مثابه یک مسأله راهبردی در حکمرانی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور مورد تأکید قرار گرفت.

در این مراسم، حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی علیزاده، مدیر حوزه‌های علمیه خواهران، با تبریک میلاد امام عصر(عج) تصریح‌کرد: حوزه علمیه امروز به‌عنوان نماد روشن تفکر اسلامی، در پرتو رهنمودهای گفتمان امامین انقلاب، وارد مرحله‌ای تازه از مسأله‌محوری و مأموریت‌گرایی شده‌است؛ رویکردی که در بخش‌های مختلف دفتر تبلیغات اسلامی نیز تسری یافته و ثمرات آن در تولیدات پژوهشی قابل مشاهده‌است.

وی با اشاره به فعالیت‌های قطب اخلاق، خانواده و سبک‌زندگی، «راستی‌گستری در جامعه اسلامی» را یکی از مسائل جدی و بنیادین این قطب دانست و گفت: این موضوع، نه یک دغدغه مقطعی، بلکه مسأله‌ای ریشه‌دار در نگاه راهبردی دینی ماست که شایسته ورود عمیق پژوهشی بود و پژوهشکده اخلاق و معنویت در این زمینه کارنامه‌ای قابل‌تقدیر ارائه کرده است.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران، با تبیین چرایی انتخاب مسأله صداقت، به آیه 28 سوره غافر استناد کرد و افزود: خداوند می‌فرماید «إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی مَنْ هُوَ کَاذِبٌ کَفَّارٌ»؛ یعنی انسان کاذب، از دایره هدایت الهی بیرون می‌ماند. این نشان‌می‌دهد که کذب، صرفاً یک خطای اخلاقی فردی نیست، بلکه گره‌خورده با بحران‌های عمیق اعتقادی و اجتماعی است.

وی با اشاره به ریشه‌شناسی مفهوم «کفر» اظهار داشت: کفر به‌معنای پوشانندگی حقیقت است و از همین رو، در متون دینی، میان کذب و کفر پیوندی عمیق برقرار شده‌است؛ چنان‌که در روایات آمده «الکذب مفتاح کل شر». پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان علی(ع) نیز بارها درباره پیامدهای ویرانگر بی‌صداقتی در حیات فردی و اجتماعی هشدار داده‌اند.

علیزاده با تشریح ساختار پژوهش‌های انجام‌شده، گفت: برای شتاب‌بخشی به چرخه تحقیق، دو اثر مرجع‌شناسی در عرصه‌های فلسفی و روان‌شناختی علوم رفتاری تدوین شد که حاصل بررسی گسترده کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌های فارسی و انگلیسی توسط پژوهشگران اخلاق است و در قالب دو جلد مبحث‌شناسی توصیفی ارائه شده‌است.

وی افزود: در گام بعد، سه تک‌نگاری مهم در حوزه زیست اجتماعی شکل گرفت؛ از «صداقت در نهادهای سیاسی» به قلم استاد عالی‌غفور، تا پژوهش مربوط به «صداقت و پنهان‌کاری در نظام اقتصادی» با تمرکز بر مالیات و رفتار مؤدّیان، و در نهایت اثری درباره نهادینه‌سازی صداقت در کودکان در تقاطع خانواده و رسانه که به یکی از حساس‌ترین میدان‌های تربیتی امروز می‌پردازد.

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران ادامه‌داد: در کنار خوشه راستی‌گستری، کارگروه عفاف نیز طی چند سال گذشته با رویکرد مسأله‌محور فعال بوده و یکی از خروجی‌های مهم آن، بازخوانی انتقادی ادبیات تربیت جنسی و چالش‌هایی همچون سند 2030 است؛ پژوهشی که با فرا تحلیل کیفی 12 کتاب و 101 مقاله به نتایج منسجمی دست یافته‌است.

وی در معرفی آخرین اثر رونمایی‌شده، گفت: کتاب «سیستم مهد سنت‌های دینی؛ مقایسه سنت اسلامی با سنت یوگا و سنت ذهن» تألیف دکتر بهزاد حمیدیه، نگاهی نو به معنویت‌های نوظهور دارد و این پرسش را پیش می‌کشد که آیا این جریان‌ها صرفاً تهدید هستند یا می‌توان، بدون هرگونه یکسان‌انگاری اعتقادی، از برخی ظرفیت‌های تجربی آنها در مواجهه با موج الحاد جهانی بهره برد.

علیزاده در پایان تأکید کرد: این مجموعه‌آثار، محصول تلاش‌های پژوهشکده اخلاق و معنویت در سال 1403 است و با توجه به نقش بی‌بدیل اخلاق در حکمرانی فرهنگی، سیاسی و اقتصادی، می‌تواند زمینه‌ساز گفت‌وگوی علمی جدی‌تر و تصمیم‌سازی دقیق‌تر در سطح جامعه و نهادهای سیاست‌گذار باشد.

انتهای پیام /