افزایش سن ازدواج ساختار جمعیتی خراسان جنوبی را تهدید می‌کند

راحله شهریاری، روانشناس و مشاور شهرستان بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند به مناسبت هفته جوان اظهار کرد: خراسان جنوبی به دلیل پراکندگی جمعیت، مهاجرت جوانان به استان‌های بزرگ‌تر و دارای امکانات بیشتر و محدودیت‌های اقتصادی، بیش از برخی استان‌ها در معرض کاهش نرخ رشد جمعیت قرار دارد و این موضوع ضرورت توجه ویژه به مسئله ازدواج و تشکیل خانواده را دوچندان می‌کند.

وی افزود: تغییر سبک زندگی، افزایش سن ازدواج، نگرانی نسبت به اشتغال و مسکن و کاهش امنیت روانی اقتصادی از مهم‌ترین عواملی است که موجب تأخیر در ازدواج جوانان شده است. در حالی که ازدواج آگاهانه و برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند نه‌تنها بنیان خانواده را تقویت کند، بلکه به پویایی جمعیت استان نیز کمک کند.

شهریاری با تأکید بر نقش جوانان در آینده استان تصریح کرد: جوان آگاه کسی است که با شناخت واقع‌بینانه از شرایط جامعه و توانمندی‌های فردی خود، تصمیم‌های مهم زندگی از جمله ازدواج را بر پایه مهارت، آگاهی و مسئولیت‌پذیری اتخاذ می‌کند. آگاهی در این مسیر به معنای صرف داشتن اطلاعات نیست، بلکه توانایی تحلیل شرایط، مدیریت چالش‌ها و پذیرش پیامدهای انتخاب‌ها را نیز شامل می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: آموزش مهارت‌های زندگی، مهارت‌های ارتباطی، مدیریت هیجان و افزایش سواد سلامت می‌تواند نگرش جوانان خراسان جنوبی را نسبت به ازدواج و تشکیل خانواده منطقی‌تر و واقع‌بینانه‌تر کرده و از بروز بسیاری از آسیب‌های اجتماعی پیشگیری کند.

زنگ خطر سالمندی؛ آینده جمعیتی خراسان جنوبی در معرض تهدید

این روانشناس و مشاور در شهرستان بیرجند با اشاره به پیامدهای ادامه روند کاهش جمعیت گفت: تداوم این وضعیت، خراسان جنوبی را با پدیده سالمندی زودرس مواجه خواهد کرد؛ مسئله‌ای که پیامدهایی همچون کاهش نیروی کار فعال، افت بهره‌وری اقتصادی، فشار بر نظام سلامت و افزایش هزینه‌های اجتماعی را به دنبال دارد.

وی ادامه داد: سالمندی جمعیت صرفاً یک موضوع آماری نیست، بلکه مسئله‌ای چندبعدی با آثار گسترده اجتماعی و اقتصادی است. در استانی مانند خراسان جنوبی که بخش قابل توجهی از توسعه آن وابسته به نیروی کار جوان است، بی‌توجهی به این روند می‌تواند توسعه منطقه‌ای را با اختلال مواجه کند.

شهریاری تأکید کرد: اگر امروز برای حمایت از جوانان در مسیر ازدواج و تشکیل خانواده و همچنین ایجاد انگیزه برای ماندگاری آن‌ها در استان برنامه‌ریزی نشود، در آینده نزدیک با کاهش شدید جمعیت فعال و افزایش وابستگی سالمندان روبه‌رو خواهیم شد.

سبک زندگی سالم؛ پشتوانه تصمیم‌های بزرگ جوانان استان

وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش خودمراقبتی در سلامت روان و جسم جوانان اشاره کرد و گفت: خودمراقبتی به معنای توجه همزمان به سلامت جسمی، روانی و عاطفی است و به جوانان کمک می‌کند تا در برابر فشارهای اقتصادی و اجتماعی مقاوم‌تر باشند و تصمیم‌های مهم زندگی را با آرامش و عقلانیت بیشتری اتخاذ کنند.

شهریاری افزود: تغذیه سالم، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، مدیریت استرس و تقویت روابط اجتماعی سالم، از ارکان اصلی خودمراقبتی است که می‌تواند کیفیت زندگی جوانان را ارتقا دهد.

وی همچنین تفریحات سالم را از عوامل مهم نشاط اجتماعی دانست و بیان کرد: ورزش‌های همگانی، فعالیت‌های فرهنگی و هنری، طبیعت‌گردی در ظرفیت‌های بومی استان و وقت‌گذرانی با خانواده و دوستان، علاوه بر کاهش استرس، موجب افزایش احساس تعلق به شهر و استان شده و از مهاجرت بی‌رویه جوانان جلوگیری می‌کند.

نقش رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی در تغییر مسیر جمعیت استان

این روانشناس و مشاور در شهرستان بیرجند با تأکید بر مسئولیت مشترک دستگاه‌ها در این حوزه گفت: حل مسئله جمعیت تنها بر عهده دولت نیست، بلکه رسانه‌ها، دانشگاه‌ها، مدارس، مراکز مشاوره و نهادهای فرهنگی استان باید به‌صورت هماهنگ در زمینه آموزش مهارت‌های زندگی، ترویج ازدواج آگاهانه و اصلاح نگرش‌ها فعالیت کنند.

وی در پایان سخنانش خاطرنشان کرد: آینده خراسان جنوبی در گرو تصمیم‌های امروز جوانان است. اگر نسل جوان استان نسبت به نقش خود در آینده جمعیتی و اجتماعی آگاه شود و سبک زندگی سالم، مسئولانه و متعادل را در پیش گیرد، می‌توان امیدوار بود که خراسان جنوبی در سال‌های آینده، استانی پویا، جوان و برخوردار از سرمایه انسانی توانمند باشد.

انتهای پیام/257