قضاوت براساس پیش‌فرض‌ها آفت تحلیل رویدادهای اجتماعی است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، سیدمجتبی حسینی‌یَمین، استاد دانشگاه ظهر امروز در مراسم تقدیر از اهالی رسانه فعال در پوشش چهل‌وهشتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم، ضمن قدردانی از نقش خبرنگاران در انعکاس این رویداد فرهنگی، به تحلیل نحوه مواجهه با اتفاقات و تحولات اخیر اجتماعی پرداخت.

وی با اشاره به اهمیت نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی، گفت: یکی از خطاهای جدی در تحلیل رویدادها، گرفتار شدن در «مغالطه پیش‌فرض» است؛ به این معنا که برخی قضاوت‌ها نه بر اساس واقعیت‌های عینی، بلکه بر مبنای ذهنیت‌ها و پیش‌داوری‌ها شکل می‌گیرد.

این استاد دانشگاه افزود: قضاوت صحیح زمانی محقق می‌شود که تحلیل‌گر، واقعیت‌ها را همان‌گونه که هستند ببیند، نه آن‌گونه که انتظار دارد باشند. پیش‌فرض‌ها اگرچه ممکن است ساده‌کننده تحلیل به نظر برسند، اما در عمل مسیر فهم درست واقعیت را منحرف می‌کنند.

وی با تشریح «مغالطه دادستان» تصریح کرد: گاهی بدون ارائه دلیل منطقی، بین چند مسئله ارتباط علی و معلولی برقرار می‌شود؛ در حالی که صرف هم‌زمانی یا هم‌نشینی چند اتفاق، به معنای وجود رابطه علت و معلولی میان آن‌ها نیست و این نوع تحلیل‌ها افکار عمومی را دچار خطا می‌کند.

روحانی و فعال فرهنگی کشور تأکید کرد: برخورد منطقی با رویدادهای اجتماعی، مستلزم بررسی همه دلایل واقعی و عینی است و نمی‌توان با انتخاب گزینشی داده‌ها، به نتیجه‌ای معتبر دست یافت. تحلیل درست، نیازمند جمع‌آوری شواهد کامل و پرهیز از قضاوت شتاب‌زده است.

حسینی‌یَمین با اشاره به «قاعده عقلی اقرار» گفت: در منطق عقلانی، اقرار به واقعیت‌ها یکی از مهم‌ترین مبانی قضاوت صحیح است و نمی‌توان واقعیت‌های روشن را نادیده گرفت یا آن‌ها را با تفسیرهای ذهنی جایگزین کرد.

وی با اشاره به اتفاقات اخیر خاطرنشان کرد: قضاوت درباره این رویدادها باید مبتنی بر شواهد واقعی، داده‌های قابل استناد و تحلیل عینی باشد و هرگونه داوری خارج از این چارچوب، نه‌تنها به فهم حقیقت کمک نمی‌کند، بلکه بر ابهام‌ها می‌افزاید.

این سخنران در پایان، نقش رسانه‌ها را در تبیین واقعیت‌ها تعیین‌کننده دانست و یادآور شد: خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای می‌توانند با پرهیز از تحلیل‌های پیش‌فرض‌محور و تمرکز بر داده‌های مستند، زمینه‌ساز ارتقای عقلانیت اجتماعی و قضاوت منصفانه در جامعه باشند.

انتهای پیام/481