بازخوانی نقش زن در هندسه انتظار

به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، نشست علمی «مادری، مقاومت و مهدویت؛ سه بعد زندگی زنان در عصر غیبت» با حضور پژوهشگران و طلاب، به‌صورت حضوری و مجازی در جامعة‌الزهرا(س) برگزار شد و در آن، نقش راهبردی زن مسلمان در مواجهه با چالش‌های هویتی و تمدنی عصر حاضر مورد واکاوی قرار گرفت.

در این نشست، مریم معین‌الاسلام، عضو هیأت علمی دانشگاه پردیس حضرت معصومه(س) و مسئول مؤسسه علمی‌فرهنگی زنان منتظر، با تأکید بر شرایط تاریخی ویژه کنونی، اظهار داشت: زن مسلمان امروز صرفاً دارای هویت فردی یا خانوادگی نیست، بلکه با چالشی عمیق در ساحت‌های هویتی، فرهنگی و معرفتی روبه‌روست؛ چالشی که نسبت مستقیم با مسأله مهدویت و آینده تمدن اسلامی دارد.

وی با اشاره به اندیشه شیعه درباره عصر غیبت، افزود: اکنون در دوران آمادگی برای تحقق عدالت جهانی حضرت مهدی(عج) قرار داریم و این پرسش اساسی مطرح است که زن مسلمان در این مسیر چه نقشی ایفا می‌کند و چگونه می‌توان این نقش را به‌صورت علمی و نظام‌مند تبیین کرد. به گفته وی، جریان‌های معارض مهدویت، به‌ویژه در سطح جهانی، با تمرکز بر تضعیف جایگاه زن و خانواده در پی ضربه زدن به این نقش محوری هستند.

معین‌الاسلام با استناد به روایات آخرالزمانی، خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(ص) در توصیف شرایط آخرالزمان به دگرگونی هویت زنانه و زوال حیا اشاره می‌کنند و این نشان می‌دهد که مسأله زن و خانواده، یکی از میدان‌های اصلی تقابل تمدنی است. از نگاه اسلام، زن موجودی فاعل، مختار و دارای نقش تمدنی است و انتظار در گفتمان مهدویت، نه یک حالت انفعالی، بلکه کنشی فعال و مسئولانه به‌شمار می‌آید.

وی با تبیین پیوند عمیق میان مادری، مقاومت و مهدویت، تصریح کرد: زن در عصر غیبت یکی از بازیگران محوری تاریخ انتظار است و نقش مادری، صرفاً کارکردی زیستی یا عاطفی ندارد، بلکه جایگاهی تربیتی، معرفتی و تمدنی است. مادر نخستین معلم توحید و ایمان است و در شکل‌گیری شخصیت انسان نقشی بنیادین دارد؛ از همین رو، خانواده پایگاه انتقال دین و مادر ستون اصلی این پایگاه است.

این استاد دانشگاه، مقاومت را یکی از مؤلفه‌های اساسی هویت زن مسلمان دانست و گفت: مقاومت امروز، تنها به عرصه سیاست محدود نمی‌شود، بلکه مقاومت در برابر هویت‌زدایی فرهنگی و تحریف الگوهای زنانگی را نیز دربرمی‌گیرد. فشارهای فرهنگی معاصر، مادری و خانه‌داری را کم‌ارزش جلوه داده و هویت زن را به بدن و مصرف‌گرایی تقلیل داده است؛ مسیری که به فروپاشی معنای زنانگی می‌انجامد.

معین‌الاسلام با اشاره به دیدگاه‌های فمینیستی همچون آرای سیمون دو بووآر، افزود: این جریان‌ها مادری را نوعی بردگی معرفی کردند و در عمل به‌دنبال حذف نشانه‌های زن بودن بودند؛ در حالی که مهم‌ترین میدان مقاومت امروز، میدان فرهنگ و هویت است و زن مسلمان باید با حفظ هویت مادری، از این میدان سربلند بیرون آید.

وی در جمع‌بندی سخنان خود، الگوی «زن مسلمان منتظر» را الگویی سه‌بعدی توصیف کرد و گفت: مادری به‌عنوان بستر انسان‌سازی، مقاومت به‌مثابه سازوکار حفظ هویت و مهدویت به‌عنوان افق جهت‌دهنده این حرکت تاریخی، سه ضلع جدایی‌ناپذیر این الگو هستند. حذف هر یک از این مؤلفه‌ها، تصویر زن مسلمان را ناقص می‌کند.

معین‌الاسلام در پایان، حضرت فاطمه زهرا(س) و حضرت نرجس خاتون را نمونه‌های عینی این الگو دانست و تصریح کرد: این دو بانوی بزرگوار، آگاهانه و با پذیرش رنج و فداکاری، نقش مادری خود را در مسیر تحقق طرح الهی پذیرفتند و نشان دادند که مادریِ آگاهانه، خود یک کنش بزرگ تاریخی در مسیر تحقق عدالت جهانی است.

انتهای پیام/