به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، نشست علمی «فقه هوش مصنوعی» ویژه استادان، طلاب و دانشجویان حوزه و دانشگاه، در روزهای اخیر در سالن شهید سلیمانی دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد. این نشست با هدف بررسی نسبت فناوری نوین هوش مصنوعی و احکام فقهی از منظر اجتهادی، جمعی از صاحب‌نظران حوزه و دانشگاه را گرد هم آورد تا اصول و چارچوب‌های شرعی مواجهه با این پدیده نوظهور را واکاوی کنند.

در این نشست، آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست، عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و مدرس خارج فقه و اصول، با تأکید بر ضرورت تدبیر و احتیاط در مواجهه با هوش مصنوعی اظهار داشت: گاهی پدیده‌ای هنوز به طور کامل محقق نشده اما درباره آن داوری‌های قطعی صورت می‌گیرد. هوش مصنوعی نیز از همین سنخ است و نباید در استفاده یا قضاوت نسبت به آن شتاب‌زده عمل کرد.

وی افزود: برای ساخت و به عرصه ظهور رساندن هوش مصنوعی، باید اصول مشخصی تدوین شود که هم با موازین شرعی انطباق داشته باشد و هم قواعد مسئولیت‌پذیری، شفافیت، پاسخ‌گویی و قابلیت ردیابی را رعایت کند. آیت‌الله علیدوست هفت اصل کلیدی را برای تدوین قوانین مرتبط با سازندگان هوش مصنوعی برشمرد و تأکید کرد این اصول باید در تمامی مراحل طراحی و بهره‌برداری فناوری رعایت شود تا پیامدهای اخلاقی و حقوقی آن کنترل شود.

عضو هیأت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه درباره استفاده از هوش مصنوعی در استنباط فقهی خاطرنشان کرد: برآیندهای هوش مصنوعی به خودی خود فاقد اعتبار شرعی هستند مگر آنکه توسط عامل معتبر دیگری مورد تأیید قرار گیرند. فقیه باید بر اساس قرآن، روایات و مستندات معتبر، ضوابط شرعی را در نظر گرفته و هرگونه بهره‌گیری از فناوری نوین را با مسئولیت‌پذیری همراه کند.

آیت‌الله علیدوست جمع‌بندی کرد: نسبت فقه و هوش مصنوعی نسبتی ساده و خطی نیست؛ این حوزه نیازمند تأملی عمیق و تدریجی است تا هم از شتاب‌زدگی جلوگیری شود و هم مسیر عقلانی و شرعی مواجهه با فناوری‌های نوین روشن گردد.

این نشست علمی، نقطه عطفی در آغاز گفت‌وگوی جدی میان فقه اسلامی و فناوری‌های نوین به شمار می‌رود و می‌تواند راهگشای تدوین چارچوب‌های اخلاقی و شرعی برای آینده دیجیتال در ایران باشد.

انتهای پیام/