وقتی که سیلاب، نجات بخش شد/ "آهنگی برای آب"، داستان دانش کهن ایرانی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، فیلم مستند «آهنگی برای آب» به کارگردانی بابک عباسی در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و امشب جمعه 10 بهمن 1404 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود.

عباسی درباره سوژه فیلم مستند خود گفت: فیلم مستند «آهنگی برای آب» پروژه پخش سیلاب در شهرستان فسا را به تصویر می‌کشد و موضوع اصلی آن روایت فرآیند این پروژه مهم آبی در کشور است. باید اشاره کنم که این پروژه از سال 1364 آغاز شده و اجرای آن به تازگی تمام شده است. در فیلم مستند آهنگی برای آب، به تاریخچه شروع این پروژه، نحوه ساخت سازه اصلی آن و افرادی که در اجرای آن مشارکت و نقش داشتند، می‌پردازیم. همچنین وضعیت فعلی پروژه و نحوه بهره‌برداری از آن به تصویر کشیده می‌شود.  

وی ادامه داد: پروژه پخش سیلاب به منظور کنترل آب سیلاب اجرا شد. با این پروژه آب سیلاب‌ها در زمستان یا بهار به زمین تزریق شده و برای استفاده در فصول گرم سال ذخیره می‌شود. آب تزریق شده به زمین در تابستان کشاورزان توسط پمپ شده و از آن برای کشاورزی استفاده می‌کنند. باید بگویم که پروژه پخش سیلاب در شهرستان فسا یکی از موفق‌ترین پروژه های پخش سیلاب در ایران است که با کمترین هزینه بیشترین برداشت را برای کشاورزان به همراه داشته است.

این فیلمساز مستند درباره نحوه آشنایی خود با این سوژه گفت: من اصالتا اهل شیراز و کارمند صدا و سیمای استان فارس هستم. نخستین بار، پژوهشی درباره این موضوع را در واحد پژوهش سازمان دیدم و وقتی با جزئیات بیشتر این پروژه آشنا شدم، علاقه‌مند به تولید فیلم مستند درباره آن شدم. همانطور که می‌دانید در سال‌های اخیر، آبخیزداری و استفاده درست از منابع آبی، تبدیل به یکی از دغدغه‌های ملی شده است و همین موضوع سبب شد تا دست به ساخت این مستند بزنم.

او با تاکید بر اینکه پیشینان نیز از چنین روش‌هایی برای مهار و ذخیره آب سیلاب استفاده می‌کردند‌، گفت: در تحقیق و پژوهش‌ها متوجه شدم که ذات و ایده اصلی این پروژه براساس دانش کهن اجداد ما شکل گرفته است. آنها با ساخت سازه‌هایی، آب‌خوان‌داری و آب ناشی از سیلاب را برای استفاده در زمان دیگری به زمین منتقل می‌کردند. به عبارت دیگر این پروژه مدل شده آب‌خوان‌داری قدیمی‌ها با استفاده از ابزار جدید است.

عباسی جزئیات بیشتری از این پروژه را مطرح کرد و گفت: در منطقه‌ای که این پروژه برنامه‌ریزی شده است، رودخانه بزرگ فصلی قرار دارد‌ و یک دشت در کنار آن می‌بینیم. همزمان با بارندگی‌های شدید، حجم زیادی آب از طریق رودخانه از این دشت عبور می‌کند؛ بخشی از آب عبوری، حق آبه دشت‌های پایینی است اما بخش دیگری را با احداث این پروژه جدا کرده و به زمین تزریق می‌کنند. کارشناسان معتقدند که چنین پروژه‌هایی را می‌توان براساس شکل ژئوفیزیکی منطقه در مناطق دیگر به ویژه مناطق جنوبی اجرا کرد و بسیار هم لازم است.

وی تاکید کرد: پروژه پخش سیلاب در فسا، نتیجه مثبتی به همراه داشته و مردم آن منطقه به ویژه «زاهد شهر» از اثرات مثبت آن در کشاورزی خود بهره می‌برند. جالب است بدانید که تعداد زیادی از مردم این منطقه در سال‌های اخیر به دلیل کم رونق شدن کشاورزی درحال کوچ‌بودن از آنجا بودند اما اکنون روند مهاجرت معکوس شکل گرفته و آنهایی که رفته بودند نیز برگشته‌اند. کشاورزی خوبی دارند و بخش زیادی از محصولاتشان صادر می‌شود. همچنین در آن منطقه زنبورداری شکل گرفته و اهالی روستاهای اطراف نیز بوم‌گردی درست کرده‌اند. به عبارت دیگر می‌توان گفت که این پروژه باعث رونق زندگی مردم شده است.  

او با اشاره به روند تولید این فیلم مستند گفت: بخش مهمی از پژوهش این فیلم مستند توسط واحد تحقیقات صدا و سیما انجام شده بود و همین موضوع کمک زیادی به ما کرد. در ادامه چند باری هم در زمان بارندگی‌‌های سیل‌آسا به منطقه اصلی رفتیم و از آنجا تصویر گرفتیم. باید اشاره کنم که ساخت این مستند نزدیک به یکسال طول کشید، چرا که کار فصلی بود و ما باید منتظر بارش‌های فصلی می‌ماندیم.

کارگردان مستند «آهنگی برای آب» درباره فرم روایی آن نیز توضیح داد: در این فیلم مستند، دو شکل روایت داریم؛ یکی توسط کارشناسانی است که در این 3 دهه گذشته و زمان ساخت آن، لحظه به لحظه درگیر پروژه بودند و بخش دوم روایت توسط نریتور صورت می‌گیرد. او اتفاقات را به زبان خودش روایت می‌کند. برای ساخت این مستند از اسناد تصویری خوبی که همگی از سال‌های گذشته جمع‌آوری شده است، استفاده کردیم و خوشبختانه عکس‌هایی که در طول این سال‌ها در منابع طبیعی گرفته شده بود، در اختیار ما قرار گرفت. همچنین از هوش مصنوعی‌ها هم کمک گرفتیم.

عوامل تولید این مستند عبارتند از:

تهیه‌کننده، کارگردان و تدوین: بابک عباسی، تصویربردار: مرتضی نادری، صدابردار: مجتبی مقدم و پژوهشگر: ندا سید چاووش.

براساس این گزارش، فیلم مستند «آهنگی برای آب» امشب جمعه 10 بهمن 1404 ساعت 21 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن بامداد فردا ساعت 01:00 و 10 صبح است.

انتهای پیام/