فیلمی متفاوت درباره شاعری که شبیه رودکی است

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، موسی عصمتی که آثاری چون «بریل‌های ناگزیر» و «بی‌چشم‌داشت» را در کارنامه ادبی خود دارد، در سال‌های گذشته با انتشار سروده‌های اجتماعی خود توانسته نظر مخاطب عام را نیز به اشعار خود جلب کند. برجسته‌ترین نمونه‌های این دست از سروده‌های او، شعری است درباره کارگران معدن که برگرفته از تجربه زیسته او و فداکاری‌های پدرش در معدن بود؛ شعری که با این ابیات آغاز می‌شد، توانست در مدت کمی میلیون‌ها بار بازدید خورد: 

پدرم را خدا بیامرزد
مردِ سنگ و زغال و آهن بود
سال‌های دراز عمرش را
کارگر بود اهل معدن بود
از میان زغال‌ها در کوه
عصرها روسفید بر می‌گشت
سربلند از نبرد با صخره
او که خود قله‌ای فروتن بود ...

مستند «خودم می‌بینم» با نگاهی به زندگی و آثار این شاعر روشندل خراسانی، به کارگردانی مهدی لاری فردا، تولید شده و قرار است هشتم بهمن‌ماه، در جشنواره فیلم عمار اکران خواهد شد. عنوان این مستند که تلاش دارد به جنبه‌های مختلف زندگی عصمتی بپردازد، برگرفته از سروده‌ای از این شاعر است:

به من از راه نگویید خودم می‌بینم
از شب و ماه نگویید خودم می‌بینم

جاده‌های سفرم تا به خدا نزدیک است
راه را چاه نگویید خودم می‌بینم

کاه را کوه نسازید دلم می‌گیرد
کوه را کاه نگویید خودم می‌بینم

از فریبایی چشمان گل نیلوفر
گاه و بی‌گاه نگویید خودم می‌بینم

هی برای من از انصاف خود و آیینه
این‌قدر آه! نگویید خودم می‌بینم

من پر از زمزمه‌ام، زمزمه‌های رفتن
به من از راه نگویید خودم می‌بینم

لاری در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی تسنیم، درباره این مستند گفت: بعد از حادثه طبس شعری که ایشان برای پدر خواند و در فضای مجازی پخش شد، مورد استقبال عمومی قرار گرفت. به پیشنهاد یکی از دوستان، قرار شد در ابتدا مصاحبه‌ای با ایشان داشته باشیم، اما وقتی خاطرات ایشان را گوش دادیم، به این نتیجه رسیدیم که می‌توان مستندی براساس فراز و فرود زندگی این شاعر تولید کرد. 

این کارگردان با بیان اینکه بخش‌های مختلفی از زندگی عصمتی برای مخاطب جذاب است، ادامه داد: بخشی از این مستند به خاطرات خانوادگی او اختصاص دارد. پدرش- همانطور که در سروده خود توصیف می‌کند- زحمت‌کش بود و نان حلال درمی‌آورد. او با اینکه 40 سال است که پدرش را ندیده، اما زحمات پدرش را از یاد نبرده است. مادرش نیز نقش مؤثری در زندگی عصمتی داشت و با ایثار خود، قبول کرد که فرزندش از او دور شود و از منطقه خودشان که یک روستای مرزی بود، برای ادامه تحصیل به تهران بیاید. در بخش‌هایی از این مستند، به زندگی مشترک عصمتی و فداکاری‌های همسرش اشاره شده است که چقدر خوب دارند زندگی می‌کنند.

وی با بیان اینکه بخش دیگر این مستند به نقش معلمی عصمتی اختصاص دارد، افزود: نقش او در شعر فارسی و ارتباطی که او با فارسی‌زبانان همسایه دارد، از دیگر بخش‌های این مستند را تشکیل می‌دهد. 

لاری اضافه کرد: بخش پایانی مستند به زبان فارسی و تلاش‌های شاعرانی چون عصمتی برای گسترش شعر فارسی و برقراری ارتباط با شاعران فارسی‌زبان در حوزه وطن فارسی اختصاص دارد. عصمتی از جمله شاعرانی است که در سال‌های گذشته نسبت به فارسی‌زبانان دغدغه‌مند است و آثاری در این حوزه خلق کرده. این دسته از شاعران تلاش دارند تا رؤیای وطن فارسی را به واقعیت نزدیک کنند، اما تلاش‌های آنها چندان دیده نمی‌شود. 

این کارگردان با اشاره به عنوان مستند، افزود: ابتدا قرار بود عنوان مستند را «شبیه رودکی» انتخاب کنیم که برگرفته از یکی از اشعار عصمتی بود. اما در نهایت «خودم می‌بینم» انتخاب شد، این غزل از او تضاد جالب و قابل تأملی ارائه می‌دهد که بین افراد روشندل نیز با استقبال خوبی مواجه شده است. این سروده در واقع، ضمن نشان دادن فضای یک فرد روشندل، گریزی نیز به نوع نگاه جامعه نسبت به معلولان می‌زند و یادآوری می‌کند که این قشر از جامعه، چه توانایی‌هایی دارند که ما به آن توجه نکرده‌ایم.

لاری در پاسخ به این پرسش که مرور زندگی عصمتی برای خود شما چه نکته جالبی داشت، یادآور شد: من قبل از ساخت این مستند با افراد نابینا چندان برخورد نداشتم. اما با مرور و تأمل در زندگی عصمتی متوجه شدم که چقدر قشنگ این افراد زندگی را درک می‌کنند و مسائل را متوجه می‌شوند. در خلال مرور خاطرات او، با افراد موفقی مواجه شدیم که زندگی هرکدام از آنها نیز جالب بود؛ مانند معلم آقای عصمتی که با وجود آنکه روشندل است، استاد صخره‌نوردی است و توانسته 32 قله ایران را فتح کند. یا شاگرد آقای عصمتی که او نیز با وجود این محدودیت، توانسته ادامه تحصیل دهد و الان از وکلای موفق باشد. برای من این نکته جالب بود که زندگی را با وجود همه مشکلات و محدودیت‌ها، باید خوب نگاه کرد و به جلو رفت، نباید متوقف بود. 

مستند «خودم می‌بینم» روز چهارشنبه، هشتم بهمن‌ماه، در شانزدهمین جشنواره مردمی فیلم عمار در چهارمین سالن سینمای بهمن میدان انقلاب ساعت 13 اکران خواهد شد. 

انتهای پیام/