به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم،‌ حجت‌الاسلام والمسلمین رضا برنجکار در آیین نکوداشت اندیشه‌های کلامی مرحوم آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی که در کتابخانه مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی(ره) برگزار شد. با اشاره به گستره آثار این مرجع فقید، اظهار کرد: مرحوم آیت‌الله صافی گلپایگانی نزدیک به یکصد اثر علمی تألیف کرد که حدود نیمی از آن‌ها ماهیت کلامی دارد، اما فقاهت و حضور اجتماعی و سیاسی ایشان موجب شد این وجه کلامی کمتر دیده شود.

رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث افزود: آیت‌الله صافی از پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال‌های پایانی عمر، به‌طور مستمر در حوزه کلام اثر تولید کرد و بسیاری از این آثار را بازنگری و تجدید چاپ نمود. بخش قابل توجهی از کتاب‌های ایشان ناظر به پرسش‌های اعتقادی مردم است و یا به‌صورت سؤال و جواب تدوین شده و یا بر اساس مسائل واقعی جامعه شکل گرفته است.

 برنجکار با اشاره به روش استدلالی آیت‌الله صافی گفت: ایشان در نقدهای خود هم از عقل و هم از نقل بهره می‌برد و تعامل متوازن عقل و وحی در آثار او کاملاً مشهود است. استناد به قرآن کریم، روایات و نهج‌البلاغه در کنار استدلال‌های عقلی، ویژگی بارز روش کلامی این مرجع فقید به‌شمار می‌آید.

وی با تأکید بر استخراج براهین عقلی از متون دینی افزود: مرحوم آیت‌الله صافی بسیاری از معارف عقلی نهج‌البلاغه را شناسایی و تبیین کرده و نشان داده است که معارف کتاب و سنت، صرفاً نقلی نیست، بلکه ریشه‌های عمیق عقلانی دارد.

رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث با انتقاد از کم‌توجهی به بازشناسی شخصیت‌های علمی شیعه تصریح کرد: در بزرگداشت مرحوم آیت‌الله صافی گلپایگانی کوتاهی شده است. اگر چنین شخصیتی در فرهنگ‌های دیگر وجود داشت، نسل‌ها برای معرفی و تبیین ابعاد وجودی او سرمایه‌گذاری می‌کردند، اما متأسفانه در فرهنگ ما نوعی بی‌اعتنایی به سرمایه‌های هویتی گذشته مشاهده می‌شود.

وی ادامه داد: شخصیت علمی آیت‌الله صافی دارای ابعاد متنوعی است که بررسی آن نیازمند تخصص‌های گوناگون است؛ ازاین‌رو انجمن علمی کلام اسلامی حوزه تصمیم گرفت به‌طور خاص بر بُعد کلامی و معرفتی ایشان تمرکز کند و این میراث فکری را بازخوانی و پاسداری نماید.

برنجکار با اشاره به روش‌شناسی کلامی آیت‌الله صافی گفت: ایشان برخلاف بسیاری از متکلمان معاصر که به منظومه‌سازی کلامی گرایش دارند، رویکردی مسئله‌محور داشت و متناسب با جریان‌های فکری هر دوره، به انتخاب و پاسخ‌گویی به مسائل می‌پرداخت. این روش، متکلم را از گرفتار شدن در حاشیه‌ها و تکرار مکررات مصون می‌دارد.

وی افزود: آیت‌الله صافی در روش‌شناسی کلامی متناسب با موضوع، از روش‌های متنوع استفاده می‌کرد. توجه هم‌زمان و متوازن به عقل و وحی، از شاخصه‌های اصلی اندیشه کلامی ایشان است.

این استاد حوزه با اشاره به مباحث فلسفی در آثار آیت‌الله صافی اظهار داشت: ایشان فلسفه را مطلقاً رد نمی‌کرد، اما قائل به ضوابط مشخصی بود و از ادبیات قرآن و اهل‌بیت علیهم‌السلام در تبیین مسائل بنیادین همچون علیت، حدوث عالم و فطرت بهره می‌گرفت.

برنجکار ادامه داد: مرحوم آیت‌الله صافی ماسوی‌الله را حادث می‌دانست و ازلی بودن عالم را ناسازگار با کتاب و سنت تلقی می‌کرد. همچنین در بحث فطرت، خداشناسی را امری بدیهی و ریشه‌دار در سرشت انسان می‌دانست و معتقد بود ادله عقلی اثبات خدا بر همین فطرت استوار است.

انتهای پیام/