به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، ارمنستان قصد ندارد فعالیت کامل خود در سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) را از سر بگیرد؛ این در حالی است که نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر این کشور، در دسامبر 2025 اعلام کرد که روابط ایروان و این اتحادیه نظامی از «نقطه بی‌بازگشت» عبور کرده است.

بر اساس گزارش سالانه سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان در خصوص ریسک‌های خارجی، این کشور در سال 2026 نیز به سمت «رفع انجماد» عضویت خود در سازمان پیمان امنیت جمعی نخواهد رفت؛ چرا که این اقدام چالشی برای اعتبار این اتحادیه نظامی محسوب می‌شود.

در گزارش سرویس اطلاعات خارجی آمده است: «ارزیابی سرویس از روابط ارمنستان و سازمان پیمان امنیت جمعی برای سال 2026 تفاوتی با ارزیابی سال گذشته ندارد. "رفع انجماد" عضویت ارمنستان در این سازمان بعید است، زیرا این امر به چالشی برای اعتبار این ساختار امنیتی منطقه‌ای تبدیل شده و پیامدهایی برای سایر کشورهای عضو خواهد داشت.»

عبور از نقطه بی‌بازگشت

پیش از این، ایروان با طرح این ادعا که سازمان پیمان امنیت جمعی تهدیداتی را متوجه حاکمیت جمهوری ارمنستان کرده است، مشارکت خود در فعالیت‌های این سازمان را به حالت تعلیق درآورد.

در دسامبر 2025، نخست‌وزیر ارمنستان رسماً اعلام کرد که روابط کشورش با این سازمان از نقطه بی‌بازگشت عبور کرده و هم‌اکنون ایروان در حال محاسبه تمامی ریسک‌های مربوط به تصمیم خروج نهایی از این ساختار است.

اهداف راهبردی پاشینیان و هماهنگی با سرویس‌های غربی

«ایگور کوروتچنکو»، سردبیر مجله «دفاع ملی» و تحلیلگر نظامی روس، به بررسی تأثیر وضعیت «انجماد» ارمنستان بر عملکرد سازمان پیمان امنیت جمعی پرداخته است.

وی اظهار داشت: «پیش از هر چیز باید گفت گزارشی که توسط سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان منتشر شده، یک سند برنامه‌ای و راهبردی است که دیدگاه این کشور نسبت به ریسک‌ها و تهدیدات امنیتی را تبیین می‌کند. قطعاً نتیجه‌گیری‌ها و مفاد این سند با رهبری عالی سیاسی، از جمله شخص نیکول پاشینیان که کار عملیاتی و اطلاعاتی سرویس خارجی مستقیماً زیر نظر اوست، هماهنگ شده است. گزاره عدم رفع انجماد در سال 2026، کاملاً با اهداف برنامه‌ریزی‌شده ایروان برای کاهش سطح روابط در چارچوب سازمان پیمان امنیت جمعی همخوانی دارد.»

دو مانع اصلی برای خروج فوری: اقتصاد و انتخابات

کوروتچنکو خاطرنشان کرد: «بدیهی است که ایروان از عضویت کامل در این سازمان دفاعی که تعدادی از کشورهای پساشوروی را گرد هم آورده، احساس سنگینی می‌کند. بردار حرکت ارمنستان به سمت ادغام در ابزارهای امنیتی غربی تنظیم شده و سازمان پیمان امنیت جمعی دیگر اولویت نیست. با این حال، خروج فوری و ناگهانی به دلیل وجود دو مانع برای پاشینیان غیرممکن است.»

وی افزود: «نخست اینکه خروج از سازمان به عنوان "پرتاب دستکش به صورت روسیه" تعبیر خواهد شد که پاسخی در قالب تحریم‌های اقتصادی در پی خواهد داشت؛ موضوعی که پاشینیان نه می‌خواهد و نه جرات روبرو شدن با آن را دارد. باید یادآور شد که تجارت خارجی ارمنستان پس از آغاز عملیات ویژه نظامی روسیه (در اوکراین) به شکل چشمگیری افزایش یافته است. در این زمینه، ایروان از امتیازات اقتصادی قابل‌توجهی بهره می‌برد که به واسطه تحریم‌های ضد روسی غرب به وجود آمده است. یکی از ذینفعان اصلی این وضعیت، بودجه ارمنستان است که تا حد زیادی مدیون عضویت در اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) و دسترسی آزاد شرکت‌های ارمنی به بازار روسیه است.»

این تحلیلگر روس ادامه داد: «مانع دوم، انتخابات پارلمانی پیش‌رو است. اگر نیکول پاشینیان اکنون به طور ناگهانی ارمنستان را از سازمان پیمان امنیت جمعی خارج کند، این امر به معنای تشدید بیشتر اوضاع اجتماعی-سیاسی در داخل کشور خواهد بود که برای نخست‌وزیر نامطلوب است. بنابراین، سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان نه از قطع رابطه، بلکه از کاهش عملی سطح مشارکت خبر می‌دهد. ارمنستان حق عضویت خود را پرداخت نمی‌کند، بنابراین تعهدات خود را منجمد کرده است؛ منطقی است که سازمان پیمان امنیت جمعی نیز تعهدات متقابل خود، به ویژه تضمین‌های امنیتی مندرج در منشور برای اعضا را در قبال ارمنستان منجمد کند.»

چرخش به سمت MI6 و CIA

کوروتچنکو با اشاره به تغییر جهت‌گیری‌های امنیتی ایروان گفت: «سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان اکنون روابط خوبی با سرویس‌های ویژه غربی دارد و کانال‌های تعامل و شراکت میان آن‌ها برقرار است. تمرکز بر ایجاد شراکت با "MI6" انگلیس، "CIA" آمریکا و "DGSE" فرانسه، اولویت‌های اصلی فعالیت‌های اطلاعاتی امروز ارمنستان است. این گزارش بار دیگر بر بردار غربی تمایلات ارمنستان صحه می‌گذارد. برای سازمان پیمان امنیت جمعی، این یک عامل منفی است که هم از نظر وجهه و هم از نظر مکانیسم‌های عملی تعامل تأثیرگذار است.»

وی افزود: «اینکه مسئله عضویت ارمنستان در نهایت چگونه حل خواهد شد، هنوز کاملاً روشن نیست. اما آنچه مسلم است، خروج ارمنستان از هرگونه فرمت همکاری نظامی و اطلاعاتی در چارچوب سازمان و حرکت این کشور به سمت غرب است.»

تأثیر دمارش ایروان بر عملکرد سازمان

ایگور کوروتچنکو ابراز اطمینان کرد که دو سال «انجماد» عضویت ارمنستان تأثیری بر عملکرد کلی سازمان پیمان امنیت جمعی نداشته است.

وی تصریح کرد: «از نقطه نظر فعالیت‌های عملی، تأثیری نداشته است. "ایمانگلی تاسماگامبتوف" که در پایان سال گذشته مأموریت خود را به عنوان دبیرکل به پایان رساند، عملکردی عالی به عنوان یک دیپلمات و سیاستمدار داشت. او تمام تلاش خود را کرد تا دمارش ارمنستان تأثیر منفی بر فعالیت‌های سازمان نگذارد. در مجموع، سازمان پیمان امنیت جمعی فعال و دارای آمادگی رزمی است.»

این کارشناس نظامی در پایان گفت: «اما از نظر سیاسی، چنین دمارشی از سوی ارمنستان که چندین سال ادامه داشته و شامل خودداری از پرداخت حق عضویت می‌شود، یک عامل منفی است؛ هرچند تأثیر مرگبار یا بیش از حد مخربی نداشته است. امیدواریم دبیرکل جدید که امسال از قرقیزستان آمده است نیز خط سلف خود را ادامه دهد.»

انتهای پیام/