فداحسین مالکی نماینده زاهدان در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم، درباره نشست مشترک جمعی از نمایندگان با وزیر علوم و معاونان وی، گفت: بررسی مسائل و چالش‌های حوزه علم، فناوری و آموزش عالی کشور محور جلسه نمایندگان با سیمایی‌صراف بود.

وی افزود: در ابتدای جلسه علویان‌مهر، رئیس موسسه پایگاه استنادی پایش علم و فناوری جهان اسلام (گزارشی از وضعیت علمی کشور ارائه کرد.

نماینده زاهدان در مجلس ادامه داد: رئیس موسسه پایگاه استنادی پایش علم  گزارش خود، تاریخچه تأسیس موسسه ISC را پس از دستور مقام معظم رهبری و تصویب در مجمع کشورهای اسلامی در سال 2008 ذکر کرد و اظهار داشت که این موسسه با هدف رصد پیشرفت‌های علمی و فناوری در جهان اسلام و گزارش به مقامات ارشد کشور، در شیراز راه‌اندازی شده است.

مالکی اضافه کرد: وی با اشاره به ارتقای رتبه علمی ایران از جایگاه 51 در سال 1981 به رتبه 18 در سال 2024، گفت که هر چند کشور در سال 2021 به رتبه 16 دست یافته بود، اما طی سه سال اخیر، به دلیل مهاجرت بیش از 12٬000 نخبه و پژوهشگر در دهه گذشته و کاهش مقالات علمی، رتبه ایران به 18 تنزل یافته است. وی همچنین کاهش مقالات کنفرانس‌های بین‌المللی به دلیل گرانی ارز و کاهش مشارکت‌های علمی بین‌المللی را از دیگر عوامل این تنزل برشمرد.

وی افزود: رئیس موسسه ISC در ادامه با اشاره به رصد فناوری‌های نوین بیان کرد حدود 75٪ از اختراعات هوش مصنوعی جهان در شرق آسیا رخ می‌دهد که سهم چین 61٪ و آمریکا 21٪ است. وی همچنین گفت که ایران از سال 2013 تا 2025، بیشترین رشد را در شاخص‌های فناوری و نوآوری داشته است.

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت:در ادامه علویان‌مهر با اعلام وجود 2800 نشریه علمی در کشور و نمایه‌شدن 453 نشریه ایرانی در پایگاه اسکوپوس، برنامه‌های اجرایی برای عملیاتی‌سازی برنامه هفتم توسعه در حوزه علم و نوآوری را شامل حمایت از تحقیقات هدفمند و تقاضامحور، ارتقای کیفی مقالات، افزایش تعاملات بین‌المللی و ارتقای استاندارد نشریات علمی با همکاری وزارت‌های علوم و بهداشت دانست.

مالکی با بیان اینکه امنیت ملی در گرو امنیت علمی است، اظهار کرد: مهار خروج نخبگان باید به اولویت اول کشور تبدیل شود و با تقویت زنجیره ایده تا ثروت باید مانع غارت نرم استعدادهای ملی کشور شویم.

وی با بیان اینکه در ادامه، نمایندگان مجلس به بیان دیدگاه‌ها و انتقادات خود پرداختند، گفت: توجه به خاستگاه دانشگاه‌ها و انتقاد از مدرک‌محوری و کاهش کیفیت علمی، لزوم تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه، بررسی علل مهاجرت نخبگان و فراهم‌آوردن زمینه بازگشت اساتید برجسته، انتقاد از پایین بودن کیفیت مقالات علمی و عدم تأثیر آن‌ها در تولید ثروت، پیشنهاد ادغام واحدهای آموزشی وزارت علوم و وزارت بهداشت، انتقاد از وابستگی بودجه دانشگاه‌ها به منابع دولتی و تأکید بر درآمدزایی، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها در افزایش تولید محصولات استراتژیک مانند پنبه و گندم، توجه به افزایش درآمدزایی پارک‌های علم و فناوری، رسیدگی به موضوع بورسیه و جذب دانشجو، انتقاد از تعداد بالای واحدهای دانشگاه پیام نور و فنی‌وحرفه‌ای در شهرستان‌ها و پیشنهاد کاهش آن‌ها به مراکز استان و نظارت بر بودجه یک درصدی پژوهشی دستگاه‌های دولتی از جمله نقطه نظرات نمایندگان بود که مطرح شد.

نماینده زاهدان گفت: در ادامه، ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، با اشاره به سرمایه‌گذاری صنعت در 28 شرکت فناور، بر افزایش ارتباط صنعت و دانشگاه تأکید کرد و هدف اصلی را حفظ حیثیت علمی کشور عنوان نمود؛ وی با هشدار نسبت به پیشی گرفتن عربستان و ترکیه از رتبه علمی ایران، اعلام کرد که در برنامه هفتم، رتبه علمی کشور 14 هدف‌گذاری شده، اما اکنون در جایگاه 18 قرار داریم و در بخش فناوری نیز رتبه ایران از 53 به 70 کاهش یافته است. وی افزایش تجهیزات و ابزارهای پژوهشی را راهکار اصلی ارتقای کیفیت مقالات علمی دانست.

مالکی افزود: ابطحی همچنین از کاهش 11 درصدی رشد بودجه پارک‌های علم و فناوری و کاهش 9 درصدی بودجه پژوهشگاه‌ها خبر داد.

وی درباره اظهارات وزیر علوم گفت: در پایان، سیمایی‌صراف، وزیر علوم، با بیان اینکه مرزهای علم در دنیا به سرعت در حال تغییر است، سه محور نوآوری و علم، مرجعیت علمی از طریق پژوهش و سرآمد علمی شدن با مشارکت فناوری را اهداف اصلی وزارت علوم برشمرد. وی حل مسائل کشور را از وظایف اصلی مراکز علمی دانست و گفت که دانشگاه‌های کشور بیش از 14٬000 قرارداد با بخش صنعت دارند و هشت ابرپروژه ملی مانند ترافیک، آلودگی هوا و آب به آن‌ها سپرده شده است.

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ادامه داد: وزیر علوم در خصوص درآمدزایی پارک‌های علم و فناوری اظهار داشت: وزارت علوم مبلغ یک همت به معاونت فناوری اختصاص داده و در مقابل، 400 همت بازگشت سرمایه از پارک‌های علم و فناوری داشته است؛ وی همچنین در پاسخ به انتقادات نسبت به پژوهشکده‌های وزارتخانه‌ها، توضیح داد که این پژوهشگاه‌ها زیرمجموعه وزارت علوم نیستند.

مالکی در پایان اظهار کرد: سیمایی‌صراف همچنین از تدوین قانون مرجعیت علمی خبر داد و افزود 300 دانشگاه در سراسر جهان شناسایی شده‌اند تا 200 دانشجو و 2000 استاد برای کسب تجربه و مهارت‌های علمی به این مراکز اعزام شوند.

انتهای‌پیام/