ابهام در زمان بازگشایی مرز ارمنستان و ترکیه؛ سکوت ایروان و آنکارا

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، مقامات رسمی ارمنستان هنوز روشن نکرده‌اند که آیا در آینده نزدیک و به طور مشخص در اوایل ماه آینده میلادی، مرز مشترک ارمنستان و ترکیه به روی شهروندان کشورهای ثالث و دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک باز خواهد شد یا خیر.

نه تنها رئیس مجلس ملی ارمنستان، بلکه «روبن روبینیان»، نایب رئیس مجلس و نماینده ویژه ارمنستان در مذاکرات عادی‌سازی روابط با ترکیه، از تعیین هرگونه ضرب‌الاجل زمانی خودداری کرده و  بدون اظهار نظر تنها به گفتن جمله «نظری ندارم» بسنده کردند.

بازسازی گذرگاه مرزی توسط ترکیه و سکوت دیپلماتیک

روبن روبینیان در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به تحولات میدانی گفت: «طرف ترکیه‌ای در حال بازسازی و احیای گذرگاه مرزی "علی‌جان" است. اما در خصوص تحولات آتی، اجازه دهید فعلاً چیزی نگویم؛ هر زمان که موعد آن فرا برسد، به شکل مقتضی اطلاع‌رسانی خواهم کرد. من ترجیح می‌دهم زمانی خبری را اعلام کنم که آن رویداد عملاً اتفاق افتاده باشد.»

در پایان سال گذشته میلادی، ایروان و آنکارا از تسهیل صدور ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک، ویژه و خدمت خبر دادند. همزمان، رسانه‌های ترکیه گزارش دادند که عملیات نوسازی و تجهیز در گذرگاه مرزی «علی‌جان» در مرز ترکیه و ارمنستان در جریان است. هفته گذشته نیز خبرگزاری دولتی ترکیه (آناتولی) اعلام کرد که کارهای عمرانی در این گذرگاه تقریباً به پایان رسیده است.

روبینیان در تشریح علت سکوت خبری خود تأکید کرد: «اینکه اکنون نمی‌خواهم در این باره زیاد صحبت کنم، نه به دلیل پنهان‌کاری یا عدم تمایل به ارائه اطلاعات است، بلکه تجربه من در روند عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه نشان می‌دهد که بهتر است صبر کنیم تا اتفاقی رخ دهد و سپس اعلام شود. من نمی‌خواهم به هیچ وجه به روند این مذاکرات آسیبی وارد شود.»

انتظار سه ساله و شرط‌گذاری‌های آنکارا

توافق برای بازگشایی مرز به روی شهروندان کشورهای ثالث، بیش از سه سال پیش و در آغاز روند عادی‌سازی روابط میان ایروان و آنکارا حاصل شد. قرار بود این توافق در کوتاه‌ترین زمان ممکن اجرایی شود. با این حال، در حالی که طرف ارمنی با بازسازی و نوسازی گذرگاه «مارگارا» گام‌های عملی در این راستا برداشت، سیگنال‌های مشابهی از سوی آنکارا دریافت نشد.

ترکیه نه تنها در اجرای توافقات حاصل‌شده عجله‌ای نداشت، بلکه به صراحت اعلام می‌کرد که روندهای عادی‌سازی روابط ارمنستان-ترکیه و ارمنستان-آذربایجان به یکدیگر وابسته هستند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، دسامبر گذشته و پس از پاراف پیمان صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، از احتمال برداشتن گام‌هایی در جهت آشتی سخن گفت.

در پاسخ به این پرسش که آیا ترکیه تنها پس از مشاهده تحرک در روند صلح ارمنستان و آذربایجان اقدام کرده است، روبینیان پاسخ داد: «نمی‌توانم بگویم؛ مهم این است که همه چیز رو به جلو حرکت می‌کند.»

چشم‌انداز روابط دیپلماتیک و سایه سند آمریکایی

آیا ممکن است مرزی که سه دهه بسته بوده، نه تنها برای اتباع کشورهای ثالث باز شود، بلکه عادی‌سازی روابط ملموس‌تر شده و روابط دیپلماتیک کامل برقرار شود؟

نایب رئیس مجلس ارمنستان در این باره تصریح کرد: «موضع ما همواره این بوده است که می‌خواهیم همین فردا مرزهای کاملاً باز و روابط دیپلماتیک برقرار شده داشته باشیم. در این زمینه تغییری در موضع ما ایجاد نشده، اما با این وجود، ما یک توافق مشخص حاصل‌شده در سال 2022 داریم که مربوط به بازگشایی مرز برای شهروندان کشورهای ثالث و دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک است و امیدواریم که به زودی اجرایی شود.»

در همین حال، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، هفته گذشته بار دیگر اطمینان داد که آنکارا خواهان امضای توافق نهایی صلح میان آذربایجان و ارمنستان و همچنین عادی‌سازی روابط ایروان-آنکارا است.

فیدان همچنین فاش کرد که با همتای آذربایجانی خود حدود دو ساعت در خصوص جزئیات سند موسوم به مسیر ترامپ «TRIPP» که هفته گذشته در واشنگتن امضا شد و یک پروژه مشترک ارمنی-آمریکایی محسوب می‌شود، گفتگو کرده است.

انتهای پیام/