به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، بررسی رفتار رسانه‌ای جامعه در دوره اعتراضات و سپس اغتشاشات، به‌ویژه هم‌زمان با محدودیت‌های مقطعی فضای مجازی، تصویری قابل تحلیل از الگوی مرجعیت خبری ارائه می‌دهد. محسن شاکری‌نژاد، رئیس مرکز تحقیقات صدا و سیما با استناد به نتایج نظرسنجی‌ها، به تشریح این الگو پرداخت.

بر اساس این داده‌ها، در مقطع مورد بررسی، تلویزیون با سهم 70 درصدی، مرجع اصلی دریافت خبر برای مخاطبان بوده است. این میزان مراجعه، فاصله‌ای معنادار با سایر منابع خبری ایجاد می‌کند؛ به‌گونه‌ای که سهم ماهواره در همان دوره حدود 10 درصد برآورد شده است. شاکری‌نژاد در گفت‌وگو با تسنیم تأکید می‌کند که این نتایج حاصل پرسش‌هایی چندپاسخی بوده و توزیع منابع خبری به‌صورت هم‌زمان مورد سنجش قرار گرفته است.

در کنار تلویزیون، بخشی از جامعه از مسیرهای مکمل برای دریافت خبر استفاده کرده‌اند. حدود 15 درصد از پاسخ‌دهندگان شبکه‌های اجتماعی داخلی را به‌عنوان منبع خبر معرفی کرده‌اند و تقریباً همین میزان نیز انتقال اخبار از طریق دوستان و آشنایان را ذکر کرده‌اند. در این میان، 12 درصد اعلام کرده‌اند که اساساً پیگیر اخبار نبوده‌اند؛ عددی که از منظر تحلیل اجتماعی، بیانگر وجود لایه‌ای غیرفعال در مصرف رسانه‌ای است.

داده‌های مقایسه‌ای فصل‌ها نیز روند معناداری را نشان می‌دهد. به گفته رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما، میزان مخاطبان تلویزیون در فصل پاییز نسبت به تابستان حدود 4 درصد افزایش داشته است؛ افزایشی که می‌تواند در چارچوب تغییر رفتار رسانه‌ای مخاطب در شرایط بحران و پسابحران تحلیل شود.

شاکری‌نژاد در ادامه به تفاوت الگوی مصرف رسانه‌ای در گروه‌های سنی اشاره می‌کند. بر اساس نظرسنجی‌های تفکیکی، میزان تماشای تلویزیون در میان کودکان، خردسالان و نوجوانان به حدود 80 درصد می‌رسد؛ رقمی که به‌طور محسوسی بالاتر از میانگین جمعیت بالای 15 سال است. این داده‌ها نشان می‌دهد تلویزیون همچنان نقش غالبی در زیست‌رسانه‌ای نسل‌های کم‌سن‌تر دارد.

در سطح کلان، آمار 70 درصدی مخاطبان تلویزیون مربوط به جمعیت 15 سال به بالای کشور است؛ افرادی که حداقل روزانه 15 دقیقه از برنامه‌های صداوسیما استفاده می‌کنند. با وجود گسترش بسترهای توزیع محتوا، شاکری‌نژاد تأکید می‌کند که همچنان بیش از 80 درصد مصرف محتوای صداوسیما از طریق قاب تلویزیون اتفاق می‌افتد. سایر بسترها از جمله تلوبیون، شبکه‌های اجتماعی و ماهواره، بیشتر نقش بازتوزیع یا دسترسی مکمل را ایفا می‌کنند.

به گفته شاکری‌نژاد، در مجموع، یافته‌های مرکز تحقیقات صداوسیما نشان می‌دهد که در شرایط بی‌ثباتی و اختلال در فضای ارتباطی، الگوی رجوع مخاطب به رسانه‌های رسمی تقویت می‌شود. این داده‌ها نه‌تنها وضعیت مصرف رسانه‌ای را توصیف می‌کند، بلکه می‌تواند مبنایی برای تحلیل سیاست‌های ارتباطی و تصمیم‌سازی رسانه‌ای در شرایط بحران باشد.

انتهای پیام/