به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، آلودگی هوا سال‌هاست به یکی از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی کلانشهر تهران تبدیل شده؛ پدیده‌ای که نه‌تنها کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده، بلکه سلامت عمومی را نیز به‌طور مستقیم تهدید می‌کند. بر اساس گزارش‌های رسمی، سهم قابل‌توجهی از آلاینده‌های هوای تهران ناشی از تردد منابع متحرک و فرسوده است؛ خودروها و موتورسیکلت‌هایی که به دلیل نقص‌های فنی، نگهداری نامناسب و فرسودگی قطعات، بیش از حد استاندارد آلاینده تولید می‌کنند. در چنین شرایطی، معاینه فنی خودرو به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت و کنترل آلودگی هوا، نقشی تعیین‌کننده در شناسایی و رفع این نقص‌ها ایفا می‌کند.

معاینه فنی، اگرچه به‌تنهایی معجزه‌ای برای کاهش آلودگی هوا محسوب نمی‌شود، اما می‌تواند با شناسایی دقیق نواقص فنی خودروها در حوزه آلایندگی و ایمنی، از تردد وسایل نقلیه پرخطر و آلاینده جلوگیری کند.

سیدمهدی میرزاریی قمی؛ رئیس ستاد معاینه فنی خودروهای شهر تهران با توجه به اهمیت این فرآیند و بررسی عملکرد مراکز معاینه فنی در تحقق اهداف زیست‌محیطی و ایمنی، در گفت‌وگو با تسنیم، اظهار کرد: سیستم پایش وضعیت آلایندگی و ایمنی خودروها که تحت عنوان معاینه فنی شناخته می‌شود، عمدتاً به منظور کنترل وضعیت آلایندگی و ایمنی خودروهاست و لزوماً به معنای کاهش مستقیم آلایندگی یا ارتقای سیستم ایمنی خودرو نیست. این سیستم، نقص‌های فنی خودرو را هم در حوزه آلایندگی و هم در حوزه ایمنی شناسایی می‌کند و پس از شناسایی این نقص‌ها، مالک خودرو موظف است نسبت به رفع آن‌ها اقدام کند.

وی افزود: اگر پروسه معاینه فنی به‌درستی انجام شود، نقص‌ها به‌طور کامل احصا و برطرف شود و استاندارد خودرو در همان سطحی که طراحی شده حفظ شود، می‌توان انتظار داشت که این فرآیند به کاهش آلودگی هوا منجر شود. به‌عنوان مثال، اگر خودرویی دارای استاندارد آلایندگی یورو 2 است، با نگهداری صحیح و رفع نقص‌ها می‌توان همان سطح استاندارد یورو 2 را حفظ کرد و از افزایش آلایندگی جلوگیری نمود؛ همین موضوع در مقیاس شهری می‌تواند اثرگذار باشد.

مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران با استناد به مطالعات سیاهه انتشار گفت: بررسی‌هایی که انجام داده‌ایم نشان می‌دهد اگر پروسه معاینه فنی به‌صورت کامل و اصولی اجرا شود، می‌تواند منجر به کاهش 23 درصدی مونوکسید کربن، 17 درصدی ترکیبات آلی فرار و 8 درصدی اکسیدهای نیتروژن یا همان NOx شود؛ اعدادی که نشان می‌دهد معاینه فنی، در صورت اجرای صحیح، نقش قابل‌توجهی در بهبود کیفیت هوا دارد.

میرزایی قمی در پاسخ به پرسشی درباره دقت دستگاه‌های معاینه فنی در تهران تصریح کرد: تمامی دستگاه‌های معاینه فنی که در تملک شهرداری تهران هستند، شامل 32 خط معاینه فنی سبک، سه خط معاینه فنی سنگین و 11 خط معاینه فنی موتورسیکلت، در سال گذشته به‌طور کامل و مبتنی بر استانداردهای روز دنیا نوسازی شده‌اند. هزینه‌ای که در این زمینه صرف شده بالغ بر یک میلیون دلار بوده و با این نوسازی، اطمینان خاطر می‌دهیم که کلیه دستگاه‌ها بر اساس استانداردها و پروتکل‌های مصوب وزارت کشور در حوزه ایمنی و سازمان حفاظت محیط زیست در حوزه آلایندگی فعالیت می‌کنند.

وی با تأکید بر جایگاه مراکز معاینه فنی تهران در سطح کشور گفت: در حال حاضر تنها مجموعه‌ای که در سطح کشور دستگاه‌های معاینه فنی آن به‌طور کامل به‌روزرسانی شده، مراکز معاینه فنی شهرداری تهران است و اندازه‌گیری‌ها کاملاً بر اساس حدود مجاز تعریف‌شده انجام می‌شود.

مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران درباره تعداد و پراکندگی مراکز معاینه فنی در پایتخت نیز توضیح داد: در حال حاضر 17 مرکز معاینه فنی ثابت سبک و 15 مرکز سیار با مجموع 64 خط معاینه فنی سبک در سطح شهر تهران فعال هستند. این مراکز سیار با هدف سهولت دسترسی شهروندان و پوشش محلی تعریف شده‌اند. علاوه بر این، سه مرکز معاینه فنی سنگین در سطح شهر وجود دارد و در مجموع 14 خط معاینه فنی شامل 11 خط سبک و سه خط سیار در این حوزه فعالیت می‌کنند.

میرزایی قمی در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره علت مراجعه برخی خودورها برای دریافت معاینه فنی در شهرهای اقماری تهران، گفت: یکی از سوالات و ابهامات جدی، مراجعه برخی از خودروهای دارای پلاک تهران به مراکز معاینه فنی شهرهای اطراف است. این موضوع برای خود ما هم به‌عنوان یک چالش بزرگ مطرح است. در حالی که ما سال گذشته کلیه دستگاه‌ها را نوسازی کردیم، خطوط معاینه فنی را افزایش دادیم و حتی در روزهای تعطیل نیز امکان پذیرش خودرو در مراکز منتخب فراهم شده، باز هم شاهد این هستیم که بخش قابل‌توجهی از خودروهای پلاک تهران به مراکز اقماری مراجعه می‌کنند.

وی با ارائه آمار افزود: ظرفیت پذیرش سالانه مراکز معاینه فنی شهر تهران حدود سه‌ونیم میلیون خودرو است، اما بر اساس آمار سال گذشته، تنها حدود 34 درصد از خودروهای مشمول پلاک تهران به مراکز معاینه فنی داخل شهر مراجعه کرده‌اند و مابقی به مراکز اطراف تهران رفته‌اند. این در حالی است که در مراکز معاینه فنی تهران نه صف‌های طولانی وجود دارد و نه محدودیت دسترسی؛ شهروندان می‌توانند به‌صورت حضوری یا از طریق نوبت‌دهی اینترنتی به‌راحتی خدمات دریافت کنند.

مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران با اشاره به دلایل احتمالی این موضوع گفت: از منظر بنده، شاید عدم نظارت کافی در برخی مراکز اقماری اطراف تهران یکی از عوامل اصلی این اتفاق باشد. در مراکز معاینه فنی شهر تهران، دوربین‌های نظارتی به‌صورت کامل فعال هستند و به همشهریان اطمینان می‌دهم که امکان هرگونه تقلب یا عدم اجرای صحیح و اصولی استانداردها در مراکز ما به هیچ وجه وجود ندارد. فرآیندها دقیقاً مطابق با استانداردهای تعریف‌شده توسط وزارت کشور و سازمان محیط زیست انجام می‌شود و امکان خطا یا چشم‌پوشی از ضوابط وجود ندارد.

وی در پایان درباره بیشترین دلایل مردودی خودروها در معاینه فنی گفت: پروسه معاینه فنی شامل سه مرحله اصلی است؛ کنترل مشخصات و وضعیت ظاهری خودرو، سنجش آلایندگی و بررسی ایمنی خودرو. بیشترین علت مردودی مربوط به وضعیت ظاهری خودروهاست؛ مواردی مانند دود آبی، شکستگی شیشه، نقص‌های بدنه و ایرادات ظاهری. پس از آن، نقص‌های فنی در حوزه آلایندگی قرار دارد؛ به‌طوری که حدود 12 درصد از خودروها در مراجعه نخست به دلیل مشکلات آلایندگی موفق به دریافت برگه معاینه فنی نمی‌شوند.

به گزارش تسنیم، معاینه فنی خودرو نه‌تنها یک الزام قانونی، بلکه ابزاری مؤثر برای حفظ سلامت شهروندان و کنترل آلودگی هواست. هرچند اجرای کامل و اثربخش آن نیازمند همکاری مالکان خودرو، نظارت مستمر دستگاه‌های مسئول و جلوگیری از دور زدن قانون از طریق مراجعه به مراکز غیرمجاز یا کم‌نظارت است.

روز معاینه فنی یادآور این واقعیت است که کیفیت هوای تهران، بیش از هر چیز، به مسئولیت‌پذیری جمعی و پایبندی به استانداردهای فنی وابسته است. 

انتهای پیام/