گلخانه‌؛ راهکاری امیدوارکننده در شرایط کم‌آبی چهارمحال‌وبختیاری

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، استان چهارمحال و بختیاری، با آب و هوای متنوع و خاک حاصلخیز، همواره به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی ایران شناخته شده است. این استان با داشتن اراضی کشاورزی بسیاری، نقش مهمی در تامین امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند و محصولات باغات و اراضی زراعی آن در سراسر ایران مصرف می‌شوند.

با این حال، در سال‌های اخیر، تغییرات اقلیمی و تغییرات الگوهای بارش، چالش‌های جدی را برای بخش کشاورزی این استان ایجاد کرده است. افزایش دما، کاهش میزان بارش، وقوع خشکسالی‌های مکرر و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، باعث شده تا کشاورزان با کمبود آب و افت عملکرد محصولات مواجه شوند.

گلخانه‌ها یک راهکار نوین و امیدوارکننده در شرایط کم‌آبی

متاسفانه، میزان بارش در استان چهارمحال و بختیاری در سالیان اخیر به طور چشمگیری کاهش یافته است. کاهش مداوم بارش‌ها در کنار تغییرات الگوی بارشی در سال‌های اخیر، باعث بروز کمبود آب در بسیاری از مناطق شده است. همچنین سطح آب‌های زیرزمینی نیز به دلیل برداشت‌های آب، در حال کاهش است و این امر، دسترسی کشاورزان به آب را با مشکل مواجه کرده است.

در این میان، گلخانه‌ها به عنوان یک راهکار نوین و امیدوارکننده، می‌توانند نقش مهمی در مقابله با این چالش‌ها و تضمین پایداری کشاورزی در چهارمحال و بختیاری ایفا کنند. گلخانه‌ها به عنوان یک سیستم کشاورزی کنترل‌شده، نقش بسیار مهمی در مدیریت بهینه منابع آب ایفا می‌کنند.

در مقایسه با کشاورزی سنتی، گلخانه‌ها با استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین، مصرف آب را تا درصد زیادی کاهش می‌دهند. در این سیستم‌ها، آب به صورت مستقیم و به میزان مورد نیاز به ریشه گیاهان منتقل می‌شود و از هدررفت آب به دلیل تبخیر، نفوذ به عمق خاک و آبیاری غرقابی جلوگیری می‌شود.

علاوه بر این، گلخانه‌ها امکان بازیافت آب را نیز فراهم می‌کنند. آب مورد استفاده در گلخانه‌ها پس از جمع‌آوری و تصفیه، دوباره برای آبیاری استفاده می‌شود که این امر، میزان وابستگی به منابع آب طبیعی را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. استفاده از این تکنولوژی‌های پیشرفته در گلخانه‌ها، نه تنها باعث صرفه‌جویی در منابع آب می‌شود، بلکه به افزایش بهره‌وری و کیفیت محصولات کشاورزی نیز کمک می‌کند.

گلخانه‌ها و تاب‌آوری در برابر شرایط اقلیمی نامساعد

یکی دیگر از مزایای کلیدی گلخانه‌ها، توانایی آن‌ها در ایجاد شرایط محیطی مطلوب برای رشد گیاهان، صرف‌نظر از شرایط آب و هوایی خارج از گلخانه است. گلخانه‌ها با پوشش‌های شفاف خود، می‌توانند نور خورشید را به داخل منتقل کنند و در عین حال از گیاهان در برابر سرمازدگی، گرما، باد و بارش‌های شدید محافظت کنند.

سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی موجود در گلخانه‌ها، امکان کنترل دمای داخلی را فراهم می‌کنند و موجب می‌شوند که گیاهان در شرایط بهینه رشد کنند. علاوه بر این، گلخانه‌ها می‌توانند به طور دقیق میزان رطوبت، تهویه و آلودگی هوا را کنترل کنند و محیطی سالم و مناسب برای رشد گیاهان ایجاد کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند که گلخانه‌ها در برابر تغییرات اقلیمی و حوادث طبیعی بسیار مقاوم باشند و کشاورزان بتوانند با اطمینان بیشتری به کشت محصولات خود بپردازند.

با توجه به چالش‌های فزاینده ناشی از کمبود آب، تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت ، گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی نوین، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. کشاورزی سنتی، با اتکا به روش‌های سنتی، نه تنها باعث هدررفت منابع طبیعی می‌شود، بلکه به محیط زیست نیز آسیب می‌رساند. در مقابل، کشاورزی نوین با استفاده از فناوری‌های پیشرفته، امکان افزایش بهره‌وری، کاهش مصرف آب و انرژی، حفظ خاک و کاهش آلودگی محیط زیست را فراهم می‌کند.

تحقق گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی نوین نیازمند حمایت ویژه دولت

گلخانه‌ها به عنوان یکی از شاخص‌ترین نمادهای کشاورزی نوین، می‌توانند نقش مهمی در تحقق این هدف ایفا کنند و با تولید محصولات با کیفیت و کاهش اثرات زیست‌محیطی، به پایداری کشاورزی کمک کنند.

این مهم نیز قابل ذکر است که برای تحقق گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی نوین در چهارمحال و بختیاری، نیاز به حمایت و تسهیلات ویژه از سوی دولت و سایر نهادهای ذیربط وجود دارد. ارائه تسهیلات کم‌بهره و مشوق‌های مالی برای سرمایه‌گذاری در بخش گلخانه‌ای، می‌تواند به تشویق کشاورزان و سرمایه‌گذاران به ورود به این حوزه کمک کند.

علاوه بر این، آموزش و ترویج دانش فنی گلخانه‌ای، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و سمینارها و ایجاد مراکز تحقیق و توسعه، می‌تواند به ارتقای سطح دانش و مهارت کشاورزان و افزایش بهره‌وری گلخانه‌ها کمک کند. همچنین، ایجاد بازارهای پایدار و تضمین فروش محصولات گلخانه‌ای، می‌تواند به رفع نگرانی‌های کشاورزان و سرمایه‌گذاران و تشویق آن‌ها به سرمایه‌گذاری در این بخش کمک کند.

البته نباید فراموش شود که توسعه بخش گلخانه‌ای در استان نیازمند مشارکت فعال بخش خصوصی و استفاده از ظرفیت‌های مردمی است. دولت می‌تواند با فراهم کردن بسترهای مناسب، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی را به سرمایه‌گذاری در این حوزه تشویق کند. ایجاد مناطق ویژه گلخانه‌ای با زیرساخت‌های مناسب، ارائه تسهیلات مالی و کاهش هزینه‌ها و بروکراسی‌های اداری می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاران کمک کند.

توسعه بخش گلخانه‌ای همچنین می‌تواند تاثیرات مثبت زیادی بر اقتصاد و اشتغال در چهارمحال و بختیاری داشته باشد. افزایش تولیدات کشاورزی، بهبود کیفیت محصولات و کاهش وابستگی به واردات، می‌تواند به افزایش درآمد کشاورزان و رونق اقتصادی استان کمک کند.

شرایط مناسب استان چهارمحال و بختیاری برای کشت محصولات گلخانه‌ای

فریده هیبتی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در شهرکرد ، با اشاره به شرایط مناسب استان چهارمحال و بختیاری برای کشت محصولات گلخانه‌ای اظهارداشت: بیشترین محصول گلخانه‌های استان سبزی و صیفی‌جات بویژه فلفل دلمه‌ای است که به کشورهای عربی و روسیه صادر می‌شود.

کارشناس مسئول گلخانه‌های چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه کشت گلخانه‌‌ای در کل چهارمحال و بختیاری توسعه دارد گفت: بیشترین گلخانه‌های استان در شهرستان خانمیرزا و بعد از آن در شهرستان‌های بروجن و شهرکرد مستقر هستند که در شهرستان بروجن علاوه بر اینکه بیشترین کشت گل و گیاهان زینتی انجام می‌شود، فلفل دلمه‌ای هم کشت می‌شود و عمده تولید فلفل دلمه‌ای استان مربوط به شهرستان گرمسیر خانمیرزا است که حدود 32 هکتار سطح زیرکشت فلفل دلمه‌ای دارد.

وی عنوان کرد :سازه‌های گلخانه‌ای استان طبق استاندارد فلزی با پوشش پلاستیک است و دو تا سه گلخانه استان پوشش پلی‌کربنات دارند. گلخانه‌های استان مجهز به سیستم آبیاری نوین و به صورت قطره‌ای است و یک یا دو گلخانه استان دارای تغذیه هوشمند و سیستم اتوماسیون هستند.

40 واحد گلخانه در استان زیر کشت گل و گیاهان زینتی است

هیبتی گفت: اکثر کشت‌های گلخانه‌ای استان بر بستر خاک است و 40 واحد گلخانه در استان زیر کشت گل و گیاهان زینتی است که بستر کشت آنها هیدروپونیک است.

کارشناس مسئول گلخانه‌های چهارمحال و بختیاری عنوان کرد: سیستم گرمایشی برخی از گلخانه‌های استان بویلر است و در حال حاضر از انرژی خورشیدی برای گرمایش گلخانه‌های استان استفاده نمی‌شود.

وی با اشاره به نظارت بر گلخانه‌های چهارمحال و بختیاری بیان کرد: کارشناسان بر میزان مصرف سموم و تاریخ انقضا آنها در گلخانه‌های استان نظارت دارند تا از مصرف سموم منسوخ شده جلوگیری شود. 

هیبتی با اشاره به روند احداث گلخانه‌ها تشریح کرد: پس از صدور پروانه تاسیس گلخانه ناظر و مشاور طرح بر روند اجرای مراحل احداث گلخانه نظارت می‌کنند تا کار به درستی انجام و گلخانه‌دار برای شروع فعالیت تنها نباشد.

268 واحد فعال گلخانه در چهارمحال و بختیاری

کارشناس مسئول گلخانه‌های چهارمحال و بختیاری با اشاره به صرفه اقتصادی ایجاد گلخانه در چهارمحال و بختیاری عنوان کرد: هر هکتار گلخانه 10 نفر اشتغال مستقیم و 20 نفر اشتغال غیر مستقیم ایجاد می‌کند.

وی گفت: حمایت سازمان جهاد کشاورزی برای ایجاد گلخانه در قالب پرداخت تسهیلات است اما در سال‌های اخیر اعتبارات بسیار پایین بود.سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری تاکنون هزار هکتار مجوز احداث گلخانه صادر کرده که از این هزار هکتار 268 واحد فعال و 70 هکتار در دست ساخت است که پیشرفت فیزیکی آنها بین 30 تا 70 درصد است اما هنوز نتوانسته‌اند تسهیلات دریافت کنند.

هیبتی تشریح کرد: چهارمحال و بختیاری منطقه سردسیری است و توصیه می‌‌شود در گلخانه‌های استان کشت گل و گیاهان زینتی مانند گل رز که سرما دوست است انجام شود اما به دلیل رونق بازار فلفل دلمه‌ای کشاورزان استان بیشتر به کشت این محصول می‌پردازند.

وی در پایان با اشاره به مزایای بیمه محصولات گلخانه‌‌ای عنوان کرد: اگر محصولات گلخانه‌ای بیمه باشند در صورت وقوع سرمازدگی به کشاورزان خسارت پرداخت می‌شود.

انتهای پیام/7540