به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، پس از هزار سال از عصر ابن سینا، او همچنان کانون توجه فیلسوفان، الهی‌دانان و دانشمندان جهان است و امروزه محققان بسیاری در دانشگاه‌های مختلف در سراسر جهان به پژوهش درباره ابعاد گوناگون‌اندیشه ابن سینا و تأثیر او بر فلسفه و علوم مختلف اشتغال دارند و کتاب‌ها و مقاله‌های تخصصی فراوانی در مجلات علمی و دایرة‌المعارف‌های معتبر دربارۀ ابن سینا منتشر کرده‌اند.
در زیر فهرست اسامی برخی از ابن سیناشناسان ( Avicennan Scholars ) معاصر غربی را ذکر می‌کنم که هر یک در حوزه‌ای از حوزه های‌اندیشۀ ابن سینا تخصص دارند.

این‌ها فقط چند نمونه‌اند و ابن سیناشناسان خیلی بیش از این‌ها هستند:

1. دیمیتری گوتاس (Dimitri Gutas)

تخصص: استاد دانشگاه‌ییل، متخصص متون یونانی و عربی و تاریخ فلسفه اسلامی.

بی‌تردید یکی از تأثیرگذارترین ابن‌سیناشناسان معاصر است. کار او بر روی زمینه تاریخی، منابع و روش تفسیر آثار ابن‌سینا متمرکز است.

آثار مهم:

«ابن سینا و سنت ارسطویی» (Avicenna and the Aristotelian Tradition): این کتاب مرجع استاندارد برای درک چگونگی دریافت، تفسیر و انتقال ابن‌سینا از سنت ارسطویی است.

«اندیشه یونانی، فرهنگ عربی: نهضت ترجمه بغداد در اوایل عباسی» (Greek Thought، Arabic Culture): برای درک بستر فکری‌ای که ابن‌سینا در آن پرورش یافت، ضروری است.

2. مایکل مارمورا (Michael E. Marmura)

تخصص: استاد فقید دانشگاه تورنتو، متخصص فلسفه و کلام اسلامی.

او ویراستار و مترجم بسیاری از متون کلیدی ابن‌سینا به انگلیسی است و کارش بر روی متافیزیک و الهیأت ابن‌سینا متمرکز بود.

آثار مهم:

ترجمه و تفسیر «الهیأت» شفا (The Metaphysics of The Healing): این اثر یک ترجمه دقیق و حاشیه‌نویسی‌شده از بخش الهیأت کتاب شفاست که برای هر پژوهشگری ضروری محسوب می‌شود.

مقالات متعدد درباره مباحثی مانند علیت، ضرورت و امکان در نظام فلسفی ابن‌سینا.

3. ژول ژانسن (Jules L. Janssens)

تخصص: پژوهشگر بلژیکی، متخصص فلسفه اسلامی به‌ویژه ابن‌سینا و تأثیر او بر فلسفه قرون وسطی.

کار او بر روی کتابشناسی، تحلیل آثار و ردپای‌اندیشه ابن‌سینا در غرب لاتین متمرکز است.

آثار مهم:

«فهرست آثار ابن سینا» (An Annotated Bibliography on Ibn Sīnā): یک منبع بسیار ارزشمند برای شناسایی آثار و تحقیقات انجام‌شده درباره ابن‌سینا.

«تأثیرات و خوانش‌های ابن سینا از قرن 11 تا 14 میلادی (Avicenna and His Heritage) (سرویراستار)

ده‌ها مقاله تحلیلی درباره جنبه‌های مختلف فلسفه ابن‌سینا.

4. رابرت ویزنووسکی (Robert Wisnovsky)

تخصص: استاد دانشگاه مک‌گیل، متخصص فلسفه اسلامی و به‌ویژه تاریخ مفاهیم متافیزیکی.

کار او بر روی تحول مفاهیم فلسفی مانند «علت فاعلی» و «وجود» از ارسطو تا ابن‌سینا و پس از او متمرکز است.

آثار مهم: «تحولات متافیزیکی ابن سینا» (Avicenna\'s Metaphysics in Context): این کتاب به بررسی چگونگی شکل‌گیری نظام متافیزیکی ابن‌سینا از دل سنت‌های پیشین می‌پردازد.

5. آموس برتولاتسی (Amos Bertolacci)

تخصص: استاد مؤسسه علوم انسانی در پیزا، متخصص متافیزیک ابن‌سینا و reception آثار ارسطو در جهان اسلام.

تخصص اصلی او بر روی کتاب «الشفا» و به‌ویژه بخش «الهیأت» آن و مقایسه آن با «مابعدالطبیعه» ارسطوست.

آثار مهم:

«دریافت مابعدالطبیعه ارسطو در الهیأت ابن سینا» (The Reception of Aristotle\'s Metaphysics in Avicenna\'s Kitab al-Shifa\'): یک مطالعه عمیق و دقیق در این زمینه.

6. پاتریسیا اسپیرل (Patricia Spierl)

تخصص: پژوهشگر آلمانی، متخصص منطق و طبیعیات ابن‌سینا.

کار او بر روی تحلیل نظام‌مند بخش‌های مختلف فلسفه ابن‌سینا، به‌ویژه در مجموعه بزرگ «شفا» متمرکز است.

آثار مهم:

ویرایش و مشارکت در «دائرةالمعارف آثار ابن سینا» (A Companion to Avicenna) که مرجعی جامع برای بررسی تمام ابعاد‌اندیشه ابن‌سیناست.

7. «مادلن گواشن» (Madeline C. Goichon).

تخصص: خاورشناس فرانسوی (قرن بیستم) و از پیشگامان ابن‌سیناشناسی در غرب به شمار می‌رود. کار او بیشتر بر روی مفاهیم فلسفی و معادل‌یابی آن‌ها در زبان فرانسه متمرکز بود.

آثار مهم:

«لغتنامه فلسفی ابن سینا» (Lexique de la langue philosophique d\'Ibn Sīnā).

«تمایز وجود و ماهیت در‌اندیشه ابن سینا» (La distinction de l\'essence et de l\'existence d\'après Ibn Sīnā).

8. اولگا لوریا لیزینی (Olga L. Lizzini)

تخصص: استاد فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد آمستردام (Vrije Universiteit Amsterdam) در هلند.

تخصص اصلی او متافیزیک و کیهان‌شناسی در فلسفه اسلامی، با تمرکز ویژه بر ابن‌سینا و سنت فکری اوست.

آثار مهم و شاخص:

«جریان وجود: ساختار متافیزیکی جهان ابن سینا بین ضرورت و امکان» (Flux of Being: Avicenna\'s Metaphysical Structure of Reality between Necessity and Contingency). این کتاب یکی از مهم‌ترین آثار اوست که به تحلیل هستی‌شناسی ابن‌سینا و مسائل مرتبط با واجب الوجود و ممکن الوجود می‌پردازد.

«ابن سینا» (Avicenna) (به زبان ایتالیایی). یک معرفی جامع و عمیق از زندگی و‌اندیشه ابن‌سینا برای مخاطبان ایتالیایی‌زبان.

«وجود، علیت و رابطه: خوانش مجددی از نظریه علیت ابن سینا» (Being، Causality، and Relation: A Reconsideration of Avicenna\'s Theory of Creation).

«ماده، فاعل و علیت: ابن سینا و نظریه «فیض»» (Matter، Agent، and Causality: Avicenna on the Theory of \"Emanation\").

«ابن سینا با مسأله شر» (Avicenna and the Problem of Evil).

«ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا (آویسننا): متافیزیک» مدخلی بسیار مهم و مفصلی است که او برای «دائرةالمعارف استنفورد فلسفه» (Stanford Encyclopedia of Philosophy) نوشته است.

9. پیتر آدامسون (Peter Adamson)

تخصص: استاد فلسفه باستان و قرون وسطی در دانشگاه لودویگ ماک

او اگرچه تخصصش منحصر به ابن‌سینا نیست، اما در مجموعه پادکست و کتاب‌های بسیار معروف خود با عنوان «تاریخ فلسفه بدون خلأها» (History of Philosophy Without Any Gaps)، فصول مفصلی را به ابن‌سینا و توضیح سیستماتیک فلسفه او (منطق، طبیعیات، متافیزیک، روانشناسی) اختصاص داده است. کار او در معرفی فلسفه ابن‌سینا به طیف وسیعی از مخاطبان غیرمتخصص بسیار تأثیرگذار بوده است.

سرویراستاری کتاب «فلسفه عصر کلاسیک اسلامی» (The Cambridge Companion to Arabic Philosophy) که شامل فصول عالی درباره ابن‌سیناست.

10. جان مک گینیس (Jon McGinnis)

تخصص: استاد فلسفه اسلامی در دانشگاه ایالتی جورجیا.

کار او متمرکز بر طبیعیات و فلسفه علم در‌اندیشه ابن‌سینا است و تحلیلات بسیار دقیقی از مفاهیم فیزیکی و کیهان‌شناختی ارائه می‌دهد.

آثار مهم:

«ابن سینا» (Avicenna) در مجموعه \"آکسفورد\" - یک معرفی بسیار فشرده، دقیق و خواندنی از کل نظام فلسفی ابن‌سینا.

«ابن سینا و فلسفه طبیعی» (Avicenna\'s Natural Philosophy) - مجموعه‌ای از مقالات تخصصی او.

ترجمه «طبیعیات شفا» (The Physics of The Healing) با تفسیر‌های مفید.

11. دگوبرت روناس (Dagobert D. Runes)

تخصص: فیلسوف و ناشر.

اگرچه از نسل قدیم‌تر است، اما کتاب فرهنگ فلسفی او یکی از اولین منابعی بود که مفاهیم ابن‌سینا را به طور سیستماتیک به زبان انگلیسی معرفی کرد.

12. تونی استریت (Tony Street)

تخصص: منطق در فلسفه اسلامی در دانشگاه کمبریج.

کار او بر روی تحلیل نظام منطقی ابن‌سینا و به ویژه توسعه نظریه «موجهات» (Modal Logic) توسط او متمرکز است. برای علاقه‌مندان به منطق ابن‌سینا، آثار او ضروری است.

13. کریستینا دِ انکونا (Cristina D\'Ancona)

تخصص: استاد فلسفه باستان و متافیزیک در دانشگاه پیزا.

تخصص اصلی او بر روی سنت فلوطینی (افلاطونی‌مآبی) و تأثیر آن بر فلسفه اسلامی، به‌ویژه بر ابن‌سیناست. کار او برای درک منابع و خاستگاه‌های برخی از مفاهیم کلیدی متافیزیک ابن‌سینا بسیار مهم است.

مقالات بسیار زیادی درباره نسبت میان «الهیأت ارسطو» (کتاب لامبدا) و تفاسیر فلوطینی و دریافت ابن‌سینا از آن.

14. تییری-دومینیک هومبرخت (Thierry-Dominique Humbrecht)

تخصص: الهیدان و فیلسوف فرانسوی.

کار او بیشتر بر روی مقایسه الهیأت و متافیزیک توماس آکویناس و ابن‌سینا متمرکز است و نقش ابن‌سینا در شکل‌گیری فلسفه مدرسی لاتین را بررسی می‌کند.

15. ریچارد تیلور (Richard C. Taylor)

تخصص: استاد فلسفه در دانشگاه مارکت، متخصص فلسفه اسلامی و فلسفه قرون وسطی.

او بیشتر بر روی ابن‌رشد تخصص دارد، اما به دلیل بررسی ارتباط و تقابل فیلسوفان مدرسی با سنت ابن‌سینایی، در بسیاری از تحقیقاتش به تحلیل آرای ابن‌سینا نیز می‌پردازد. او از ویراستاران اصلی پروژه ترجمه و تفسیر «شفا» به انگلیسی است.

16. آلفرد ایوری (Alfred L. Ivry)

تخصص: استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک (NYU) و دانشگاه برندیس.

او نیز اگرچه تخصص اصلی‌اش بر ابن‌رشد است، اما در آثارش به تحلیل تطبیقی‌اندیشه ابن‌سینا و ابن‌رشد و همچنین تأثیر کلام اشعری بر ابن‌سینا پرداخته است.

خوب است اساتید و محققان فلسفه اسلامی در تدریس و تحقیق درباره ابن سینا به آثار این پژوهشگران نیز توجه کنند.

یادداشت از: محمدفنایی‌اشکوری، استاد حوزه و دانشگاه

انتهای پیام/