شمال سوریه، گلوگاه مذاکرات صلح در ترکیه
- اخبار بین الملل
- اخبار ترکیه و اوراسیا
- 28 دی 1404 - 18:19
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، ابهام و عدم قطعیت در خصوص مذاکرات صلح در ترکیه بین مقامات این کشور و پ.ک.ک، همچنان ادامه دارد. حالا چند ماه از خلع سلاح نمادین 30 عضو شاخه نظامی پ.ک.ک و اعلام رسمی انحلال این گروه تروریستی سپری شده، اما هنوز هم در مورد سرنوشت عبدالله اوجالان و 5 هزار زندانی این گروه، فرماندهان و اعضای شاخه نظامی، خلع سلاح کامل و روند اصلاحات قانون اساسی ترکیه، هیچ تصمیم روشنی اتخاذ نشده است.
ناظران سیاسی می گویند، برخلاف تصور اولیه، بحث بر سر چند و چون اصلاح قانون اساسی ترکیه و حقوق و مطالبات کردها در این کشور، پیچیدگی چندانی ندارد و چالش اصلی در سوریه است.
نگرانی درباره وضعیت مبهم تحرکات شبه نظامیان کُرد نزدیک به پ.ک.ک در مناطق شمال و شرق سوریه، حالا از سطح مقامات دمشق و آنکارا فراتر رفته و حتی عبدالله اوجالان نیز از بابت این موضوع نگران است.
این رهبر زندانی پ.ک.ک، در ملاقات با هیاتی از نمایندگان حزب دمپارتی (حزب دموکراسی و برابری خلق ها)، آشکارا به این موضوع اشاره کرده که تداوم تنش و درگیری در شمال سوریه و نوع نگرش ترکیه نسبت به این موضوع می تواند سلامت مقاطع آتی مذاکرات صلح را تهدید کند.
آلپ ارسلان اُز اردم از تحلیلگران مشهور ترکیه، به این موضوع پرداخته که چگونگی ادغام نیروهای شبه نظامی کُرد موسوم به قسد در ارتش سوریه، عملاً ادامه پروژه انحلال پ.ک.ک و تکمیل فاز خلع سلاح را به محاق برده است. بخش هایی از مقاله مفصل این تحلیلگر ترک را با هم مرور می کنیم:
با وجود ابهام ژئوپولیتیک، صلح میسر است
تنش و درگیری مستقیم بین ارتش سوریه و نیروهای موسوم به «قسد» یا نیروهای سوریه دموکراتیک، حالا عملاً به مهمترین معضل و مانع در مسیر مذاکرات صلح ترکیه تبدیل شده است.
کسانی که به مدت چهار دهه، مقطع تاریخی سخت و دشوار درگیری بین ترکیه و پ.ک.ک را پیگیری کرده اند، حالا عملاً در برابر تابلویی قرار گرفته اند که نشان از تداوم درگیری، در جغرافیایی دیگر و شرایطی دیگر است.
این ابهام و عدم قطعیت، موجب نگرانی بسیاری از کسانی شده که نسبت به پایان کل تنش ها و درگیری ها، امیدوار بودند. در اینجا یک بحث مهم وجود دارد: آیا ادعای افرادی که می گویند، دلیل ادامه این تنش ها ماهیت ژئوپولیتیک منطقه است، صحت دارد؟ خیر. پاسخ روشن این است: یک گروه می خواهد با سوء استفاده از یک موقعیت جغرافیایی، چنین بهانه ای بتراشد و اقدامات خود علیه صلح و ثبات منطقه را به این شکل، توجیه کند.
اگر سران پ.ک.ک، تا دیروز به دنبال آن بودند که این مساله را به کانون اصلی ترین مشکلات داخلی ترکیه تبدیل کنند، حالا با اتکا به برخی قدرت های منطقه و فرامنطقه و تلاش به دنبال موازنه سازی و استفاده از فرصت ها و کارت های موقتی هستند و این رویه را به ابزار تعلل و وقت کشی تبدیل کرده اند.
این یک خطای راهبردی است و سران پ.ک.ک نباید به بهانه استفاده از شرایط موقتی، دستاوردها و نتایج یک صلح دائمی و ارزشمند را فدا کرده و اجرای توافق قبلی را به حالت تعلیق دربیاورند.
در شرایط کنونی، مذاکرات صلح در ترکیه به نقاط مثبت و ارزشمندی رسیده و طرفین، به خوبی می دانند که چه اهداف و مطالباتی دارند و قرار است چه اقداماتی انجام شود. توجه و تمرکز اساسی بر روی مفاهیمی مانند پایان تنش، ترمیم حافظه تاریخی و اجتماعی، توسعه، حقوق شهروندی، مدیریت و مشارکت محلی و ادغام اجتماعی است.
مشکل این نیست که راه رسیدن به این اهداف را نمی دانیم؛ خیر، راه روشن است. آن چه بدان نیازمندیم، اراده قاطعانه طرفین و توجه به موضوع مهمی به نام «اولویت گذاری» است. پس ما با یک معضل ژئوپولیتیک روبرو نیستیم! مساله ما این است که بدانیم، موکول کردن اصلاحات مورد نیاز کنونی به فرداهای دور و مبهم، فضای سیاسی و دموکراسی ترکیه را به شکلی منفی تحت تاثیر قرار می دهد و موجب افزایش فشار و تنش خواهد شد.
سوریه چه می گوید؟
تنش های پراکنده بین شبه نظامیان کُرد قسد و نیروهای تحت امر احمد الشرع در حلب، یک بار دیگر پای آمریکا را به میان آورد و تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه که با حفظ سمت، نمایندگی ترامپ در سوریه را نیز بر عهده دارد، در چند نوبت مذاکره با دمشق و کردها، یک ثبات موقتی به وجود آورد.
پس از این تلاش باراک، شبه نظامیان قسد عملاً به حضور در تمامی مناطق شرق فرات پایان دادند. در همین حال، احمد الشرع رئیس جمهور سوریه نیز اعلام کرده که حقوق سیاسی روشنی برای شهروندان کُرد در نظر گرفته است. با این حال شواهد نشان می دهد که هنوز هم موضوع مهم پرونده ادغام قسد در ارتش سوریه، در هاله ای از ابهام باقی مانده است.
در پایان باید گفت: مقامات ترکیه تلاش می کنند تا نشان دهنده که تمام تحولات سیاسی – میدانی در سوریه، بر اساس خواسته های مستقیم آنکارا پیش می رود. این در حالی است که نقش فعال تام باراک نماینده ویژه ترامپ در امور سوریه و تردد مداوم فرماندهان سنتکام به رقه، حسکه و دمشق، نشان دهنده عمق نفوذ آمریکا در ذهن مقامات دولت موقت احمد الشرع است.
انتهای پیام/