حجت الاسلام علی امیری نیا، استاد حوزه و دانشگاه و محقق قرآنی، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، ویژگی یاران پیامبر اسلام (ص) بر اساس آیات قرآن کریم را تشریح کرد.

امیری با اشاره به آیه 29 سوره مبارکه فتح که می‌فرماید: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّه‌ِ وَ الَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ تَراهُمْ رُکَّعاً سُجَّداً» اظهار داشت: در این آیه شریفه چند ویژگی مهم از یاران پیغمبر اسلام (ص) مشخص شده است. در وهله اول می‌فرماید «والذین معه» یعنی کسانی که با پیامبر (ص) هستند.

او درباره «افرادی که با پیامبر هستند» توضیح داد: باید توجه داشت که در قرآن چند گروه به پیامبر نسبت داده شده‌اند: آمنوا به، آمنوا له و همین عبارت الذین معه. این عبارت به معنای کسانی است که با آن حضرت هستند. دقت کنید که بسیاری از افراد ممکن است به ایشان و دین اسلام ایمان بیاورند اما با پیغمبر نباشند. اما در این آیه تأکید شده بر کسانی که با آن حضرت بودند و هستند.

او در پاسخ به این پرسش که «مؤمنینی که با پیغمبر هستند و وفاداران چه کسانی هستند؟» اظهار داشت: «وَ الَّذِینَ مَعَهُ» چند شرط دارند. هر کسی می‌تواند با این شرایط خودش را بسنجد و ببیند آیا با پیامبر اسلام (ص) هست یا خیر. یکی از این شرایط و شرط اول امت پیغمبر این است که «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ» یعنی نسبت به کفار شدید باشید. چون علامت امت پیغمبر این است که «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ» یعنی دشمن خدا باید از او وحشت کند.

محقق قرآنی تصریح کرد: دومین شرط این است که «رُحَماءُ بَیْنَهُمْ» یعنی اهل ایمان و افرادی که با پیامبر هستند، در میان خودشان و با افراد مانند خودشان اهل رحم و مهر و محبت هستند. این رفتار ارتباط میان آنها را تقویت می‌کند و باعث پیوستگی و استقامت هر چه بیشتر آنها می‌شود.

او با اشاره به یاران پیامبر(ص) در دوران فعلی گفت: ما در راهپیمایی‌های مردم کشورمان مشاهده می‌کنیم که وقتی اهل ایمان در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، باعث تقویت و استقامت و قدرت یکدیگر می‌شوند. این هم‌افزایی دستاورد مهم یاران پیامبر است که در همه تاریخ مصداق دارد، از همان زمان صدر اسلام تا به امروز ادامه دارد.

استاد حوزه و دانشگاه درباره سایر خصلت‌های یاران پیامبر(ص) توضیح داد: سومین شرط بودن با پیامبر (ص) این است که «تَراهُمْ رُکَّعاً سُجَّداً» آنها را در حال رکوع و سجده و در حال نماز به درگاه خدای متعال می‌بینند. یعنی ایمان و نماز آنها مداوم و دائمی است و بسیار در حالت نماز دیده می‌شوند. این تعبیر عبادت و بندگی خدا را که با دو رکن اصلی رکوع و سجود ترسیم شده، به عنوان حالت دائمی و همیشگی آنها ذکر می‌کند، عبادتی که رمز تسلیم در برابر فرمان حق و نفی کبر و خود خواهی و غرور از وجود آنها است.

او ادامه داد: در چهارمین توصیف که از نیت پاک و خالص آنها بحث می‌کند، می‌فرماید: آنها همواره فضل خدا و رضای او را می‌طلبند» (یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً).  و در پنجمین و آخرین توصیف از ظاهر آراسته و نورانی آنها بحث کرده می‌گوید: «نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمایان است» (سِیماهُمْ فِی وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ).

امیری با بیان اشاره به اینکه شدید بود مؤمنان و یاران پیامبر(ص) در زمینه‌های گوناگون ترسیم می‌شود، گفت: یکی از این زمینه‌ها، برنامه‌های نظامی است: «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ) (سوره انفال؛ آیه 60) این افراد در مقابل دمشن همه قدرت و توانایی خود را به کار می‌برند. حتی گاهی مانند شهید تهرانی مقدم دانش نظامی را از دیگران می‌آموزند تا برای دفاع از مسلمانان و دین اسلام آن را به کار ببرند.

او ادامه داد: روایت شده که پیامبر اسلام فرمودند: تعدادی از مسلمانان بروند و از قبیله‌ای که دانش خاصی در جنگاوری دارند یا اسلحه ویژه‌ای دارند، آن را بیاموزند و به مسلمانان آموزش دهند. یادگیری دانش برای تقویت جبهه حق یک وظیفه شرعی است که پیامبر اسلام (ص) بر آن تأکید فرموده است. در روایت دیگری از پیامبر(ص) نقل شده که فرمودند: «اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّینِ» (روضه‌الواعظین) یعنی علم را فرابگیرید حتی اگر در سرزمین چین باشد. درست است که ما شعار نه شرقی، نه غربی سر می‌دهیم و از عرب‌زدگی و شرق‌زدگی اعراض داریم، اما یادگیری علوم در تمام دنیا با این شعار و شعور ما منافاتی ندارد.

او تصریح کرد: نمونه دیگری که مشاهده می‌کنیم پیامبر(ص) حتی در جریان جنگ‌ها دغدغه آموزش و یادگیری لشکر اسلام را داشتند، در ماجرایی دیده می‌شود که مسلمانان تعدادی اسیر از کافران گرفته بودند. وقتی پیامبر(ص) متوجه شدند این افراد باسواد هستند، آزادی آنها را مشروط به باسواد کردن تعدادی از مسلمانان کردند. به عنوان مثال فرمودند هر اسیری که ده مسلمانان را باسواد کند، آزاد می‌شود. یعنی حتی از اسیران برای ارتقای علمی مسلمانان استفاده می‌کردند.

این محقق دینی با بیان اینکه گروه دیگری از اشداء، اشداء فرهنگی هستند اظهار داشت: در سوره کافرون به پیامبر(ص) دستور داده شده که صراحتاً بگوید: قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ* لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُون‌» یعنی ای کفار من در خط شما نمی‌آیم. من هرگز آن بت‌هایی که شما عبادت می‌کنید، من هرگز برای آنها احترام قائل نمی‌شوم و مقابل کفر شما سر خم نمی‌کنم.

او بر لزوم بیان صریح مواضع تأکید کرد و گفت: اشداء فرهنگی یعنی با صراحت و رکف موضع خود را اعلام کنیم و از باطل نترسیم. همان طور که مردم ما در همین راهپیمایی اخیر، با وجود اینکه در فشار اقتصادی هستند، اما موضع خود را که پیروی از خط ولایت فقیه و امام خامنه‌ای و نیز مبارزه با جنایتکاران امریکایی و صهیونیستی است، با صراحت فریاد زدند و از هیچ ظلمی هراس ندارند.

امیری با اشاره به نفی حکومت ظالمان و کافران بر مسلمانان توضیح داد: نوع دیگر هم اشداء سیاسی است به این معنا که غیر مسلمان هرگز نباید و نمی‌تواند بر مسلمان حکومت کند: «لا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَ النَّصارى‌ أَوْلِیاءَ» (سوره مائده ؛ آیه 51) درواقع اهل ایمان و یاران پیامبر(ص) باید نسبت به کافران «أَشِدَّاء» باشند. یعنی نسبت به آنان شدید باشیم، نرمش و مداهنه نداشته باشیم و تمکین نکنیم.

انتهای پیام/