خبرگزاری تسنیم – گروه امام و رهبری: در آستانه هفتمین سالگرد صدور بیانیه مهم و تاریخ‌ساز گام دوم انقلاب اسلامی از جانب رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله ‌العالی) مروری دگرباره بر متن بیانیه و فرازهای گوناگون آن، گامی اساسی و ضروری به شمار می‌آید. اکنون در حالی به هفت‌سالگی صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی نزدیک می‌شویم که موقعیت ایران اسلامی در طول این دوران هفت‌ساله با سال‌های قبل از آن کاملا متفاوت است. حالا طنین کلام گرم و گیرای رهبر معظم انقلاب در بیانیه در گوش بسیاری از مردم به‌ویژه نسل‌های جوان و نوجوان، پیچیده و نقشه راه جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ را فرا‌روی‌شان قرار داده است تا به‌واسطه طی طریق در دومین مرحله‌ خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی، فصل تازه‌ای را در حیات جمهوری اسلامی رقم بزنند و انقلاب خمینی‌(ره) را به آرمان کبیر خود که همانا ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) است، نزدیک‌تر سازند.

با این مقدمه در مجال پیش‌رو به سراغ مقداد ضیاءتبار، دبیر اندیشکده اقتصاد اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی رفته‌ایم و با او درباره موضوعات مختلفی ازجمله روند تحقق اهداف اقتصادی بیانیه، ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها، رسالت و ماموریت اندیشکده اقتصاد و به طور کلی مسیر هفت‌ساله‌ای که تا به امروز در عرصه اقتصادی طی شده است، به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

در ادامه، منتخبی از این گفت‌وگو را می‌‌خوانید:

اقامه عینی و گفتمانی بیانیه گام دوم؛ رسالت اصلی اندیشگاه

رسالت اصلی اندیشگاه بیانیه گام دوم، اقامه عینی و گفتمانی بیانیه و محور اصلی کار ما این است که در جهت تبیین عینی و گفتمانی محتوای بیانیه گام برداریم. رهبر معظم انقلاب در حوزه اقتصاد، مواردی را بیان می‌فرمایند که بسیار مهم‌اند؛ از همان جمله ابتدایی ایشان که اقتصاد ضعیف، زمینه نفوذ، دخالت و سلطه را فراهم می‌کند تا آنجا که به برخی عیوب ساختاری اقتصاد ایران ازجمله سوءمدیریت،‌ عدم استفاده از ظرفیت‌های مادی و انسانی و بودجه معیوب و نامتوازن اشاره دارند. در نهایت، راه‌حل را اندیشه مبتنی بر اقتصاد مقاومتی معرفی می‌کنند.

 

 

نیازمند ساختاری اقتصادی هستیم که در برابر نوسانات ضربه‌گیر باشد

چرا اقتصاد مقاومتی؟ این خیلی مهم است. اگر به آن باور پیدا کنید، همه نظام‌های اقتصادی شما مبتنی بر این اندیشه طراحی می‌شود. رهبر معظم انقلاب در یکی از سخنرانی‌هایشان دو دلیل را برای اعتقاد به اقتصاد مقاومتی اقامه می‌کنند؛ دلیل نخست، به نوسان‌ و شوک‌هایی بازمی‌گردد که همواره از خارج از مرزها به ما تحمیل می‌شود. از این‌رو ما به ساختاری اقتصادی نیازمندیم که تا حد زیادی در برابر این نوسانات،‌ ضربه‌گیر باشد. دلیل دوم به ماهیت انقلاب اسلامی مربوط می‌شود. به دلیل استقلال‌ و عزتی که جمهوری اسلامی ایران دنبال می‌کند،‌ همواره هزینه‌ها و فشارهایی از جانب نظام سلطه به کشور تحمیل می‌شود.

 

 

نمی‌توان به عملکرد دستگاه‌ها در تحقق اهداف اقتصادی بیانیه نمره قابل قبولی داد

اقتصاد به خودی خود، وجوه مختلفی دارد و عرصه‌های گوناگون و درهم‌تنیده اجتماع روی اقتصاد کشور اثر می‌گذارند. از سوی دیگر، تحریم‌های خارجی و تکانه‌های بیرونی هم سیاست‌گذاری اقتصادی را با دشواری‌هایی مواجه می‌سازد اما غیرممکن نمی‌کند. به عملکرد دستگاه‌ها در زمینه تحقق اهداف اقتصادی بیانیه نمی‌توان نمره قابل قبولی داد. برای مثال، ما در زمینه اصلاح ساختار بودجه قدم‌های بسیار کوچکی را برداشته‌ایم، در باب استفاده از ظرفیت‌های مادی و انسانی قدم‌های بسیار کوچکی را برداشته‌ایم و مدت کوتاهی است که بحث توسعه دریامحور تا حدودی پررنگ شده است اما این بخش کوچکی از ظرفیت‌های مادی بالقوه‌ای است که باید بالفعل شود.

 

 

اندیشکده اقتصاد و کاهش فاصله دستگاه‌های سیاست‌گذار با راه‌حل‌های اقتصادی

آنچه عمدتا در آسیب‌شناسی‌ عملکرد دستگاه‌های مختلف در زمینه تحقق اهداف اقتصادی بیانیه پررنگ جلوه می‌کند، این است که دستگاه سیاست‌گذار ما یا فاصله معناداری نسبت به راه‌حل‌ها دارد و یا درگیر پیچیدگی‌های سیاسی و بوروکراتیکی است که مانع از آن می‌شود برای راه‌حلی که پیدا کرده است، گام‌های اجرایی طراحی کند. ما در اندیشکده اقتصاد بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، می‌کوشیم تا این فاصله را کمتر کنیم.

 

 

بسیاری از مسائل اقتصادی در سایه همدلی و همزبانی کنشگران حل می‌شوند

ما به صورت شهودی یا بر اساس گزارش‌هایی که به دست‌مان می‌رسد، متوجه می‌شویم که گیر و گرفت‌هایی در روند پیشبرد برخی امور وجود دارد که در سایه همدلی و همزبانی به سادگی مرتفع می‌شود. در چنین مواردی از کنشگران مربوطه و مدیران دستگاه‌های مختلف دعوت می‌کنیم تا در قالب نشست‌های صمیمی و دوستانه، مسائل‌شان را مطرح کنند و از دل همین نشست‌ها راهکارهایی استخراج می‌شود که می‌تواند به حل مسائل کمک کند. 

 

 

حلقه مفقوده‌ای به نام بهره‌گیری از ظرفیت نیروی جوان

حلقه مفقوده‌ای که کمتر به آن توجه شده، نیروی جوان است. در بیانیه گام دوم، عدم استفاده از ظرفیت‌های انسانی به صراحت از جانب رهبر معظم انقلاب عنوان می‌شود. خرداد 98 ایشان در دیدار با دانشجویان بحث حلقه‌های میانی را مطرح می‌کنند. نیروی جوان متخصص ما می‌تواند از مسیر حلقه‌های میانی نقش خود را ایفا کند. ما در گذشته به خصوص دهه اول انقلاب، تجربه بسیار مهمی را داریم که جوانان کارهای کشور را به جلو بردند و راه‌حل را پیدا کردند. در سال‌های اخیر هم در حوزه‌های نظامی، هوافضا، دارویی و... مثال‌های موفق زیادی را درباره نتایج سپردن امور به جوانان داریم. این مسیر در حوزه اقتصاد هم می‌تواند طی شود،‌ فقط کافی است که بتوانیم الگوها و سازوکارهایی را طراحی کنیم که مبتنی بر آنها نیروی جوان‌مان بتواند نقش موثر خود را ایفا کند. 

 

 

حلقه‌های میانی؛ بستر نقش‌آفرینی جوانان

عنوان همایش امسال اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، «حلقه‌های میانی؛ بستر نقش‌آفرینی جوانان» است. پرسش محوری ما این است که جوانان چطور می‌توانند در سطوح مختلف  به نقش‌آفرینی موثر جهت حل مسائل کشور بپردازند. برای نزدیک شدن به تحقق اهداف بیانیه، ‌بسیار مهم است که بتوانیم از نیروی جوان متخصص‌مان به خوبی استفاده کنیم. نحوه طراحی الگوها و سازوکارهایی که بتوانند اثربخشی لازم را داشته باشند، ‌پرسش محوری ما در همایش است و امیدواریم از این رهگذر بتوانیم به حل مسائل‌ دستگاه‌ها هم کمک کنیم.

 

 

در همایش امسال اندیشگاه به دنبال ایده‌های الگوساز و تجربه‌های موفق هستیم

دو محور اصلی همایش امسال، «ایده‌ها» و «تجربه‌ها» هستند. در بخش ایده‌ها به دنبال ایده‌هایی هستیم که بتوانند سازوکار و الگوهای مشخصی را برای بهره‌مندی از ظرفیت نیروهای جوان متخصص ارائه کنند. در محور تجربه‌ها به سراغ مجموعه‌هایی خواهیم رفت که به خودی خود یک حلقه میانی‌اند، بازیگران اصلی آنها را جوانان تشکیل می‌دهند و بدون اینکه نظام حکمرانی از قبل، سازوکارهای تسهیل‌گرانه‌ای را برایشان طراحی کرده باشد، تجربه‌های موفقی را رقم زده‌اند.

 

 

گام‌های مثبت اقتصادی دو سازمان و یک وزارتخانه در مسیر بیانیه گام دوم

نمی‌توانیم بگوییم که دستگاه‌ها نسبت به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی کاملا بی‌توجه بوده‌اند. کما اینکه در سال‌های اخیر فعالیت‌های مثبتی هم از سوی برخی دستگاه‌ها صورت گرفته است. برای مثال، سال 97 که رهبر معظم انقلاب بر لزوم اصلاح ساختار بودجه تاکید کردند، در سازمان برنامه و بودجه یک برنامه عملیاتی طراحی شد و بخش‌هایی از آن هم جنبه‌ عملیاتی پیدا کرد اما بیشتر بخش‌هایش متوقف ماند. همچنین در زمینه اصلاح نظام مالیاتی کشور هم طی سال‌های اخیر اقدامات مثبتی از سوی سازمان امور مالیاتی صورت گرفته است. در وزارت رفاه، حول پیوست عدالتی که همه سیاست‌ها باید دارای آن باشند کارهایی انجام شده یا نسبت به سیاست‌های کلی تامین اجتماعی، برنامه جامع اقدام طراحی شده اما همچنان به همت بیشتری نیاز است.

 

 

حل مسائل ساختاری حوزه اقتصاد مستلزم ورود موثر دستگاه‌های نظارتی است

امروز، اقتصاد مسئله اول کشور است و برای حل مسائل این حوزه، بسیار مهم است که نظام حکمرانی و دستگاه‌ سیاستگذار کشور، راهکارهای ایجابی داشته باشند. در کنار این‌ها دستگاه‌های نظارتی ما هم می‌توانند نقش بسیار مهمی را ایفا کنند و با ایفای درست و بهنگام وظایف خود، مانع از وقوع برخی انحراف‌ها یا گسترش‌‌شان شوند. یکی از این دستگاه‌ها مجلس شورای اسلامی است که می‌تواند نقش بسیار مهم و اثرگذاری را ایفا کند. مجلس در حوزه‌های مختلف به‌خصوص در زمینه اصلاح ساختار بودجه می‌تواند نقش پررنگ و اثربخش‌تری را نسبت به آنچه اکنون در جریان است، ایفا کند و به حل مسائل ساختاری کشور یاری برساند. مسائل ساختاری که از آنها صحبت می‌کنیم، فرادولتی‌اند و برای حل آنها مجموعه نظام حکمرانی کشور باید پای کار بیاید و از دولت پشتیبانی کند. 

 

 

اقتصاد مقاومتی یک اندیشه های‌تِک است

اقتصاد مقاومتی یک اندیشه های‌تک و پیشرفته است و پیاده کردن آن به فناوری بالای ذهنی نیاز دارد. گویی شما در یک بازی شطرنج سریع قرار دارید و هر حرکت شما با حرکت حریف‌تان همراه خواهد بود؛ گویی یک مبارزه هر روزه است؛ پس نیاز به همت و تلاش بسیار زیادی دارد. نظام حکمرانی ما باید سطحی از کارآمدی را داشته باشد که از بروز مسئله پیشگیری کند. از این منظر، اگرچه دستگاه‌ها تاکنون اتفاقات مثبتی را رقم‌ زده‌اند اما بسیار مهم است که بیش از این در مسیر گام بردارند.

 

 

انتهای پیام/