چه زمانی گزارشِ شک به دیگران، وظیفه‌ دینی ما می‌شود؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ، حجت‌الاسلام وحیدپور در برنامه «زمزم احکام» به موضوع «حکم شرعی گزارش دادن افراد مشکوک به مراجع امنیتی» پاسخ گفته و شرایطی که این اقدام، واجب یا گناه محسوب می‌شود را بیان کرد.

پرسش:

یکی از سوالاتی که این روزها مطرح می‌شود این است که مسئولین قضایی و امنیتی ما اعلام کرده‌اند اگر به کسی مشکوک یا مظنون شدید، آن را به ما اطلاع دهید. از نظر احکام شرعی، اگر بخواهیم به این موضوع نگاه کنیم، شک و ظن به دیگران در حالی که نمی‌دانیم واقعیت دارد یا نه چه حکمی دارد؟ آیا می‌توانیم به مسئولین امنیتی اطلاع دهیم یا خیر؟ آیا این کار واجب است؟

پاسخ:

در این‌ جا باید موارد واجب است و باید اطلاع بدهیم ما دستور مبارک آیه‌ «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ» را داریم؛ یعنی برخی از گمان‌ها گناه است، نه هر ظن و گمانی.

«شما در شرایطی قرار می‌گیرید که ظن و گمان می‌برید؛ مثلاً خدای نکرده، همسایه‌ شما حرکات مشکوکی از خود نشان می‌دهد. به ما هم هشدار داده‌اند که اگر چنین مواردی را مشاهده کردید، اطلاع دهیم. شاید فرد مورد نظر جاسوس باشد، مثلاً برای اسرائیل یا دیگر دشمنان ما کار می‌کند.

البته باید توجه داشت که «جاسوس» معنای گسترده‌ای دارد؛ برخی از این افراد جاسوس رسمی نیستند، بلکه جیره‌خوارند. برای دشمن کار کردن، چه به صورت رسمی و چه غیررسمی فرقی نمی‌کند. برخی از آنها مزدبگیر هستند. مثلاً در مورد یکی از افرادی که دستگیر شده بود، می‌گفتند: «برای هر پیامکی که ما به آنها می‌دهیم، مبلغ دویست میلیون به من پول می‌دهند».

مسئله اینجاست وقتی شما رفتار مشکوکی را مشاهده می‌کنید و بر اساس شواهد، یک احتمال عقلایی به آن می‌دهید این نکته بسیار مهم است.

منظور احتمال ضعیف پنج یا 10 درصدی نیست؛ چنین احتمالی را شاید نسبت به افراد زیادی بتوان داد، اما نباید بر اساس احتمال ضعیف عمل کرد. منظور «ظن» است، یعنی احتمالی که بالای پنجاه درصد باشد؛ یک احتمال عقلایی که هر فرد متعارف و در جایگاه شما به آن می‌رسد.

حال اگر چنین احتمال قوی‌ای وجود داشته باشد و شما آن فرد را معرفی یا به مراجع مربوطه گزارش نکنید و خدای نکرده در نتیجه، از جانب او جنایتی رخ دهد، کسی به شهادت برسد، خسارتی وارد شود یا ضربه‌ای به نظام و مردم بخورد، شما در این مسئله دخیل و مسئول هستید.

بنابراین برای جلوگیری از آن ضررهای احتمالی ضررهایی که احتمال وقوع آنها را به طور عقلایی می‌بینید و برای ممانعت از آنها و در راستای حفظ نظام (بعضی می‌گویند اصلاً "نظام برای حفظ جان و ناموس مردم است")، برای حفظ جان مردم، زنان و کودکان بر شما واجب و لازم است که به مسئولین امر اطلاع دهید».

این موضوع از دو حال خارج نیست یا آن فرد را می‌برند و بررسی می‌کنند (نه اینکه اول بزنند یا بازجویی کنند!) و اگر چنین چیزی نبود، عذرخواهی می‌کنند و تمام.

اگر هم بود، طبق مقررات و قانون برخورد می‌شود. جالب است که بسیاری از دستگیرشدگان، بر اساس اطلاعات مردمی شناسایی و دستگیر شده‌اند؛ یعنی مردم کمک کرده‌اند.

انتهای پیام/