به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، حبله‌رود به عنوان تنها رودخانه دائمی استان سمنان و منبع اصلی تأمین آب کشاورزی در شهرستان‌های گرمسار و آرادان شناخته می‌شود، اما در سال‌های اخیر کاهش محسوس نزولات جوی و برداشت‌های غیرمجاز در بالادست، مقدار آورد آبی این رودخانه را به شدت کاهش داده و چالش‌های جدیدی برای کشاورزان منطقه ایجاد کرده است.

حبله‌رود؛ تنها منبع آب دائمی سمنان و چالش‌های تامین حقابه

کارشناسان بخش کشاورزی اعلام می‌کنند که کاهش بهره‌وری سیستم‌های آبیاری و مصرف بیش از 80 درصد منابع آب تجدیدپذیر کشور توسط بخش کشاورزی، بحران منابع آبی ایران را پیچیده‌تر کرده و فشار بر رودخانه‌هایی مانند حبله‌رود را افزایش داده است.

در سال‌های اخیر، جلسات متعدد پیگیری و گفت‌وگو بین مسئولان آب منطقه‌ای سمنان، استانداری و نمایندگان کشاورزان برگزار شده است تا راهکارهایی برای تأمین حقابه قانونی کشاورزان ارائه شود و به ویژه برای فصل‌های مهم زراعی، پوشش آبیاری کافی فراهم شود.

با توجه به این روندها و مشکلات، تعیین قیمت حقابه رودخانه به یکی از مباحث اصلی مسئولان و کشاورزان تبدیل شده است؛ زیرا هزینه آب بر اساس شاخص‌های قانونی سالانه و سازگاری‌های پیش‌بینی‌شده در قانون محاسبه می‌شود و می‌تواند بر هزینه‌های تولید کشاورزی تأثیر مستقیم داشته باشد.

این چالش‌ها در حالی مطرح می‌شود که کشاورزان منطقه تلاش می‌کنند تا حق‌آبه قانونی خود را از حبله‌رود دریافت کنند و با حضور فعال در جلسات و پیگیری‌ها، جلوی برداشت‌های غیرقانونی آب در مسیر رودخانه را بگیرند تا فرآیند آبیاری مزارع گندم و سایر محصولات استراتژیک به خطر نیفتد.

فشار بحران آب و نقش کشاورزی در مصرف منابع آبی استان

از سوی دیگر، بررسی‌ها نشان می‌دهد که اقدامات مدیریتی برای نظارت بیشتر بر مسیر آبرسانی، مشارکت در بازدیدهای میدانی و همکاری با نهادهای اجرا و قضایی در تلاش برای احقاق حق کشاورزان و حفظ منابع آب حبه‌رود ادامه دارد، اما این تلاش‌ها همچنان با موانع طبیعی و انسانی روبه‌روست.

حمید احسانی، رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان، در گفت و گو با خبرنگار تسنیم در سمنان، اظهار داشت: قیمت اولیه حقابه در استان محاسبه می‌شود و با توجه به پیگیری‌های انجام شده و جلسات برگزارشده با نمایندگان کشاورزان و خانه کشاورز، قیمت نهایی اصلاح شده است.

وی افزود: اکنون و در ابتدای سال آبی جدید قیمت جدید حقابه حدود 86 هزار تومان تعیین شده و این رقم تا پایان سال زراعی جاری یعنی شهریورماه سال آینده ثابت خواهد بود.

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان تصریح کرد: این افزایش قیمت بسیار جزئی است و نگرانی قابل توجهی برای کشاورزان ایجاد نخواهد کرد؛ چراکه اجرای قانون و پرداخت هزینه آب مصرفی برای همه کشاورزان الزامی است.

وی خاطرنشان کرد: با مدیریت مناسب منابع و همکاری کشاورزان، سال زراعی جاری بدون مشکل تأمین آب برای کشت‌های بهاره سپری خواهد شد و پیگیری مداوم مسائل حقوقی و مدیریتی حقابه همچنان در دستور کار قرار دارد.

جلسات پیگیری و همکاری مسئولان با کشاورزان برای مدیریت آب

از همین رو، افزایش جزئی قیمت حقابه آب حبله‌رود نشان می‌دهد که مسئولان آب منطقه‌ای سمنان تلاش دارند تعادل بین حقوق قانونی کشاورزان و مدیریت منابع آبی استان را حفظ کنند، بدون آنکه فشار مالی قابل توجهی به کشاورزان وارد شود. این اقدام می‌تواند افزایش نسبی رضایتمندی کشاورزان و ایجاد آرامش نسبی در بازار محصولات کشاورزی منطقه کمک کند.

با توجه به کاهش منابع آب و خشکسالی‌های مکرر، حفظ حقابه قانونی کشاورزان اهمیت حیاتی دارد. این امر نه تنها امنیت غذایی استان را تضمین می‌کند، بلکه نشان‌دهنده ضرورت مدیریت هوشمند منابع آب و رعایت قانون در شرایط کم‌آبی است.

بررسی ها، نشان می‌دهد که همکاری کشاورزان و مسئولان در تعیین قیمت و پیگیری حقوق قانونی، می‌تواند الگویی برای سایر استان‌ها باشد؛ الگویی که هم عدالت اجتماعی را رعایت می‌کند و هم از برداشت‌های غیرمجاز و فشار اضافی بر منابع آبی جلوگیری می‌کند.

در کنار مدیریت قیمت، اقدامات نظارتی و بازدیدهای میدانی نقش مهمی در جلوگیری از تخلفات و برداشت غیرقانونی آب دارند. این نظارت‌ها تضمین می‌کنند که حقابه قانونی کشاورزان در فصل‌های مهم زراعی محفوظ بماند و فرآیند آبیاری به شکل عادلانه و مستمر انجام شود.

افزایش جزئی قیمت حقابه، با توجه به شرایط اقتصادی کشاورزان و هزینه‌های تولید، نشان می‌دهد که سیاستگذاری در حوزه منابع آبی باید همزمان حمایت از تولیدکننده و حفظ منابع طبیعی را مدنظر قرار دهد. این تعادل می‌تواند از آسیب‌های بلندمدت به بخش کشاورزی و منابع آب جلوگیری کند.

همچنین، شفافیت در محاسبه قیمت و اطلاع‌رسانی دقیق به کشاورزان باعث می‌شود که اعتماد جامعه کشاورزی به نهادهای مسئول تقویت شود و امکان همکاری برای برنامه‌ریزی بهتر آبیاری فراهم گردد. این موضوع نقش کلیدی در افزایش بهره‌وری منابع آب و کاهش تنش‌های محلی دارد.

تجربه موفق مدیریت منابع آبی و حفظ حقوق قانونی کشاورزان

در نهایت باید گفت که تجربه حبله‌رود می‌تواند نمونه‌ای از مدیریت مبتنی بر قانون، تعامل مسئولانه و بهره‌گیری از داده‌های میدانی و علمی برای سایر مناطق کشور باشد؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد با تدبیر و همکاری، حتی در شرایط کم‌آبی نیز می‌توان حقوق کشاورزان را حفظ کرد و کشاورزی پایدار را در مناطق حساس پیش برد.

انتهای پیام/363/