شهین لنگری، کارشناس سلامت روان، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بجنورد با اشاره به شیوع بالای استرس امتحانات در میان دانش‌آموزان و دانشجویان اظهار داشت: استرس امتحان پدیده‌ای چندعاملی است که از تعامل هم‌زمان عوامل روانی، خانوادگی و آموزشی به‌وجود می‌آید.

وی با بیان اینکه ترس از شکست یکی از مهم‌ترین ریشه‌های اضطراب امتحان است، افزود: مقایسه شدن با دیگران، انتظارات بالا و گاهی غیرواقع‌بینانه والدین، کمبود آمادگی درسی، تجربه‌های منفی قبلی و باورهای نادرستی مانند فاجعه‌سازی درباره نمره، از عوامل اصلی تشدید استرس در ایام امتحانات به شمار می‌روند.

این کارشناس سلامت روان خاطرنشان کرد: در شرایط استرس‌زا، مغز امتحان را به‌عنوان یک «تهدید» تفسیر می‌کند و در نتیجه واکنش‌های اضطرابی مانند تپش قلب، دل‌درد، لرزش دست، تعریق و فراموشی مطالب در جلسه امتحان بروز پیدا می‌کند که مستقیماً بر عملکرد تحصیلی تأثیر می‌گذارد.

لنگری با رد نگاه مطلق به استرس عنوان کرد: استرس در سطح خفیف تا متوسط نه‌تنها مضر نیست، بلکه می‌تواند موجب افزایش تمرکز، انگیزه و آمادگی ذهنی شود، اما استرس شدید، طولانی‌مدت و خارج از کنترل می‌تواند آسیب‌زا باشد و ظرفیت یادگیری دانش‌آموز را کاهش دهد.

وی هدف اصلی مدیریت استرس را نه حذف کامل آن، بلکه تنظیم و هدایت صحیح آن دانست و گفت: اصلاح افکار منفی نخستین گام در کنترل استرس امتحان است و دانش‌آموز باید بداند که یک امتحان، تعیین‌کننده تمام ارزش و آینده او نیست.

این کارشناس سلامت روان با اشاره به راهکارهای عملی مدیریت استرس اظهار داشت: برنامه‌ریزی واقع‌بینانه، پرهیز از مطالعه فشرده شب امتحان، تقسیم مطالب به بخش‌های کوچک و مرور تدریجی، استفاده از تکنیک‌های تنفس عمیق و آرام‌سازی عضلانی، خواب کافی و تغذیه مناسب و پرهیز از مصرف بیش از حد کافئین، از مهم‌ترین اقدامات مؤثر در کاهش اضطراب امتحانات هستند.

لنگری همچنین تأکید کرد: استفاده از خودگویی مثبت و پذیرش اضطراب به‌جای مقابله شدید با آن، نقش مهمی در کنترل استرس و افزایش اعتمادبه‌نفس دانش‌آموزان دارد.

وی با هشدار درباره پیامدهای استرس شدید امتحانی تصریح کرد: در صورتی که اضطراب باعث بروز حملات پانیک، بی‌خوابی شدید، گریه‌های مکرر یا اجتناب از شرکت در امتحان شود، مراجعه به مشاور مدرسه یا روانشناس ضروری است و نباید این علائم نادیده گرفته شود.

این کارشناس سلامت روان در بخش دیگری از اظهارات خود نقش والدین را بسیار تأثیرگذار دانست و افزود: والدین گاهی ناخواسته با جملاتی مانند «باید بهترین شوی» یا «آینده‌ات به این امتحان بستگی دارد»، فشار روانی زیادی به فرزندان خود وارد می‌کنند.

لنگری خاطرنشان کرد: توجه به تلاش فرزند به‌جای تمرکز صرف بر نمره، پرهیز از مقایسه با دیگران، ایجاد فضای آرام در خانه و اطمینان دادن به فرزند مبنی بر اینکه ارزش او مستقل از نتیجه امتحان است، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش استرس امتحانات داشته باشد.

انتهای پیام/311