به گزارش خبرگزاری تسنیم از ایلام، با افتتاح نخستین نمایشگاه کتاب ایلام، مجتمع فرهنگی اداره‌کل ارشاد حال و هوایی متفاوت به خود گرفت. از همان لحظه ورود، عطر دل‌انگیز کاغذ نو و رنگ جلدهای تازه، فضای نمایشگاه را پر کرده بود و بازدیدکنندگان با شور و اشتیاق میان غرفه‌ها در رفت‌وآمد بودند.

در میان ازدحام جمعیت، زنی با نگاهی سرشار از عشق به کتاب توجه‌ام را جلب کرد. او کتاب‌فروشی بود که با رویی گشاده و صدایی پرشور، کتاب‌ها را به مراجعان معرفی می‌کرد؛ نه برای فروش، بلکه از سر عشق. می‌گفت: کتاب‌ها دوست‌های قدیمی من‌ هستند، بی‌منت گوش می‌دن، بی‌توقع دل‌گرمی میدن. اما لحن گرمش ناگاه رنگ گلایه گرفت، باور داشت که اگر فضای کتاب و مطالعه برای جوانان جذاب‌تر شود، نسل آینده‌ی ایران دوباره با کتاب آشتی می‌کند. به گفته‌اش، برگزاری کارگاه‌های داستان‌خوانی، جمع‌خوانی کتاب‌ها و مسابقات فرهنگی می‌تواند جرقه‌ای در ذهن نسل جدید بزند.

جمیله یارمحمدی، مدیر کافه کتاب «هامون» و از فعالان فرهنگی با سابقه بیش از یک دهه در ایلام، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم در ایلام ضمن تشریح جزئیات برگزاری این رویداد فرهنگی، بر اهمیت توسعه فعالیت‌های کتاب‌محور در کنار حمایت‌های سازنده تأکید کرد.

یارمحمدی با اشاره به سابقه فعالیت‌های فرهنگی این کافه کتاب، از جمله برگزاری جلسات ادبیات کلاسیک، جامعه‌شناسی و روانشناسی، گفت: ما با همکاری کتابفروشی «کاوان» تصمیم گرفتیم با وجود سختی‌های مالی، نمایشگاهی برپا کنیم که در آن، کتاب‌های مورد تأیید و با تخفیف مناسب به دست همشهریان برسد که با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ایلام این امر محقق شد.

این فعال فرهنگی با بیان اینکه تبلیغات صرفاً در فضای مجازی صورت گرفته است، افزود: انتظار داشتیم با وجود مکاتبه با آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها و نهادهای دولتی، استقبال بیشتری از طریق آنها از این نمایشگاه شود.

  اولویت پایین کتاب در سبد خانوار

وی به الگوی خرید مشتریان اشاره کرد و گفت: استقبال در حوزه کودک و نوجوان بسیار چشمگیر بود؛ بچه‌ها راحت‌تر انتخاب می‌کنند و با کتاب‌ها ارتباط برقرار می‌کنند. در حوزه بزرگسالان نیز رمان‌های ایرانی و ترجمه‌های خوب آثار کلاسیک جهانی مورد توجه قرار گرفت.

مدیر کافه کتاب هامون با اشاره به چالش‌های اقتصادی، افزود: خرید کتاب در اولویت‌های سبد هزینه خانوار ایلامی بسیار پایین‌تر آمده است؛ به طوری که اگر در گذشته فردی سه تا چهار کتاب می‌خرید، اکنون در بهترین حالت یک کتاب تهیه می‌کند.

 ضرورت مشاوره کتاب و ایفای نقش فرهنگی

در پاسخ به این پرسش که آیا ترجیح می‌دهند صرفاً فروشنده باشند یا مشاور کتاب، یارمحمدی قاطعانه پاسخ داد: وقتی کتابفروش هستید، طبعاً مشاور کتاب هم می‌شوید. درصد بسیار زیادی از مردم نمی‌دانند چه چیزی بخرند، با چه ترجمه‌ای بخوانند یا چگونه مطالعه را شروع کنند.

وی بهترین توصیه‌اش به یک فرد تازه کتاب‌خوان را اینگونه خلاصه کرد: دنیاهای بسیاری را در صفحات کاغذی ورق بزنید؛ این کار به شما اجازه می‌دهد بدون هیچ آسیبی، وارد جهان‌های جدید شوید.

این فعال فرهنگی در پایان، ضمن تأکید بر تداوم این قبیل نمایشگاه‌ها در ماه‌های آینده، ابراز امیدواری کرد که رسانه‌ها و گروه‌های مختلف برای حمایت از این تلاش‌ها وارد عمل شوند تا فرهنگ کتابخوانی در استان تقویت گردد.

نمایشگاه کتاب ایلام؛ حرکتی فرهنگی در آستانه هفته کتاب با مشارکت بخش خصوصی و حمایت اداره کل ارشاد

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی ایلام در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم اظهار کرد: در آستانه‌ی هفته کتاب و کتابخوانی، نمایشگاه بزرگ کتاب استان ایلام با هدف ترویج فرهنگ مطالعه و با حضور ناشران و کتابفروشان بومی در مجتمع فرهنگی و هنری اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان افتتاح شد. 

وی با بیان اینکه این نمایشگاه که از بیستم آبان‌ماه آغاز به کار کرد و تا بیست‌ و دوم آبان ادامه دارد، بیش از 2000 عنوان کتاب در قالب 6000 نسخه را در معرض دید علاقه‌مندان قرار داده است.  

 وی هدف از برگزاری این نمایشگاه را گامی هرچند کوچک اما مؤثر در مسیر ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در استان عنوان کرد و گفت: امیدواریم مردم بتوانند در کنار سایر فعالیت‌های فرهنگی، تورقی بر کتاب‌های تازه داشته باشند و با آثار جدید نویسندگان ایرانی و خارجی آشنا شوند.

حضور گسترده علاقه‌مندان و فعالیت هم‌زمان بخش‌های فرهنگی

وی با بیان اینکه این نمایشگاه در مجتمع فرهنگی هنری اداره‌کل ارشاد، واقع در خیابان پیروزی ایلام برگزار شد، گفت: با توجه به فعالیت هم‌زمان انجمن‌های هنری، سینمایی و نمایشی مجموعه، به بستری فراگیر برای علاقه‌مندان فرهنگ و هنر تبدیل شده است.  

هلشی افزود: سالن آمفی‌تئاتر مجتمع اکنون به سالن سینما تبدیل شده است و پلاتو در حال اجرای فعالیت‌های هنری است و ما تلاش کردیم با برگزاری نمایشگاه کتاب، حلقه‌ی ارتباطی میان هنر، رسانه و مطالعه را تقویت کنیم.

مشارکت کتابفروشی‌های بومی و برنامه‌های تداومی

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی ایلام تصریح کرد: برای نخستین‌بار در ایلام، دو کتابفروشی «هامون» و «کاوان» با هماهنگی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، مسئولیت تأمین و عرضه کتاب در این نمایشگاه را برعهده داشتند 

وی با اشاره به استقبال گسترده مردم گفت: پیشنهاد داده‌ایم این نمایشگاه‌ها به‌صورت فصلی، شش‌ماهه یا حتی ماهیانه برگزار شوند تا کتابفروشان استان در همین مجتمع فرهنگی بتوانند آثار خود را در قالب نمایشگاه‌های کوچک‌تر عرضه کنند.

تقدیر از روستاهای دوستدار کتاب و حمایت‌های مالی

هلشی همچنین از موفقیت دو روستای استان در سطح ملی خبر داد و گفت: روستاهای پشت‌قلعه آبدانان و حاضرمیل دهلران، از برگزیدگان طرح ملی پایتخت و روستای دوستدار کتاب ایران بودند که از سوی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد تقدیر قرار گرفتند.

وی با بیان اینکه برای هر یک از این دو روستا، بیش از 100 میلیون تومان کتاب اختصاص داده شده و 60 میلیون تومان نیز برای اجرای برنامه‌های ترویجی مطالعه تخصیص یافته است، گفت: اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تا حد توان، پشتیبان این حرکت‌های فرهنگی مردمی خواهد بود.

دعوت به پیوستن عمومی به جریان مطالعه

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی ایلام با تأکید بر نقش خانواده‌ها در تقویت مطالعه گفت: معتقدیم جامعه‌ای پویاست که فرهنگ مطالعه در آن جاری باشد. دعوت می‌کنم والدین، فرزندان، جوانان و نوجوانان، هم از کتاب‌فروشی‌ها و هم از نمایشگاه‌های کتاب دیدن کنند. گرچه شرایط اقتصادی دشوار است، اما اگر هر خانواده بتواند ماهی یک کتاب به سبد فرهنگی خود بیفزاید، گامی مؤثر در پویایی فرهنگی جامعه برداشته است.

وی ابراز امیدواری کرد که با تداوم همکاری میان دستگاه‌های فرهنگی و فعالان بخش خصوصی، نمایشگاه‌های کتاب در ایلام به یک سنت نهادینه و مردمی تبدیل شود.

کتاب و کتابخوانی حلقه ی مفقوده جامعه

زهره تیژه، معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش ایلام در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم در ایلام، بر اهمیت حیاتی مطالعه و کتابخوانی به عنوان حلقه‌ی مفقوده در جامعه و راهکاری بنیادین برای حل بسیاری از معضلات فکری و اجتماعی تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه بهانه‌های معیشتی نباید مانع از مطالعه شود، تصریح کرد: اگر به عمق موضوع بنگریم، مطالعه بخش عمده‌ای از دغدغه‌ها و معضلاتی که گریبانگیر جامعه بشری شده است را مرتفع خواهد ساخت.

 گنجینه‌های خاموش در مدارس

تیژه با اشاره به ظرفیت‌های موجود در مدارس گفت: بخش عمده‌ای از مدارس ما گنجینه‌ای از کتاب‌های نفیس از ادبیات جوامع مختلف را در کتابخانه‌های خود جای داده‌اند که شاید در نهادهای تخصصی دیگر به ندرت یافت شود. با این حال، چالش اصلی، ایجاد عزم جدی برای کشاندن دانش‌آموزان به سوی فرهنگ مطالعه است.

معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش ایلام گفت: رسانه ها و صداوسیما یک ظرفیت برجسته اشاعه فرهنگ کتاب و کتابخوانی هستند که می تواند با استفاده از طرفیت فکری ومشاوره ای اساتید حوزه اجتماعی و فرهنگی درجهت تهیه برنامه های مفید و کاربردی در توسعه و ارتقا فرهنگ کتاب و کتابخوانی تلاش نمایند.

 لزوم تغییر رویکرد در بازدیدهای دانش‌آموزی

معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش ایلام تصریح کرد: در بحث مراجعه دانش آموزان جهت بازدید از کتابخانه ها نیز انتظار می رود کارگاه هایی در خلال این بازدیدها برگزار شده و از مدرسان مجرب در حوزه کتاب و کتابخوانی و فرهنگ عمومی استفاده شود.

وی در پایان درخواست کرد: تا همکاری‌های بین بخشی افزایش یابد تا زیرساخت‌های لازم برای تبدیل مطالعه به یک عادت مستمر در نسل آینده فراهم شود.

توسعه عدالت فرهنگی با طرح‌های نو؛ «کوله‌کتاب عشایر» و «کتابخانه‌های سیار» در ایلام رونق گرفتند  

سمیه حیدری، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان ایلام در گفت و گو با تسنیم، از گسترش طرح‌های خلاقانه برای ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی خبر داد و اظهار کرد: با اجرای طرح‌هایی چون «کوله‌کتاب عشایر» و «کتابخانه سیار»، خدمات فرهنگی به دورترین نقاط استان رسیده و استقبال چشمگیر مردم به‌ویژه کودکان و نوجوانان گواهی بر عطش کتاب‌خوانی در میان مردم این مناطق است.  

وی با بیان اینکه در حال حاضر 58 باب کتابخانه در سطح استان فعال است، گفت: تنها 15 روستا دارای کتابخانه هستند و سایر روستاها از خدمات فرهنگی محروم‌اند که برای جبران این کمبود، طرح «کوله‌کتاب عشایر» در پنج نقطه از استان اجرا می‌شود.

وی ادامه داد: در این طرح، کتابداران با کوله‌هایی مملو از کتاب به مناطق عشایری می‌روند و کتاب‌ها را به مردم امانت می‌دهند تا پس از چند هفته تعویض شوند.  

حیدری با اشاره به استقبال گسترده از این طرح، افزود: استقبال فقط محدود به کودکان و نوجوانان نیست، بلکه بزرگسالان نیز علاقه زیادی به کتاب‌خوانی نشان داده‌اند.  

مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی ایلام یکی دیگر از برنامه‌های موفق نهاد کتابخانه‌ها را کتابخانه‌های سیار عنوان کرد و گفت: بر اساس مصوبه نهاد کتابخانه‌ها، روستاهای دارای جمعیت بیش از 2500 نفر امکان تأسیس کتابخانه دارند، اما با اجرای طرح کتابخانه سیار، خدمات فرهنگی به روستاهای کوچک‌تر نیز ارائه می‌شود.

 وی با بیان اینکه در شهرستان چوار یک کامیونت مجهز با طراحی ویژه کودکان و نوجوانان هفته‌ای هفت روستا را پوشش می‌دهد، گفت: طبق برنامه مشخص، در ساعات پرتردد روستاها و همچنین زنگ تفریح مدارس حضور می‌یابد.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه این اقدام واکنش مثبت مردم را به همراه داشته است، گفت: به گونه ای که در مواقع خرابی خودرو یا غیبت کتابداران، مردم از توقف این خدمات گلایه کرده‌اند که این نشان از تأثیر فرهنگی بالا دارد.  

حیدری با بیان اینکه عضویت در کتابخانه‌ها برای کودکان زیر 7 سال، دهک‌های پایین درآمدی و افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی رایگان است، گفت: همچنین در مناطق روستایی کم برخوردار کتابداران می‌توانند در صورت نیاز، از طرح عضویت رایگان استفاده کنند.  

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی ایلام درباره ترکیب اعضای کتابخانه‌های عمومی استان گفت: از مجموع 40 هزار عضو، 62 درصد بانوان و 38 درصد آقایان هستند. همچنین 61 درصد از اعضا را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند که این آمار نشان‌دهنده ضرورت تمرکز بیشتر بر خدمات ویژه این گروه سنی است.  

وی همچنین به بازطراحی فضاهای کتابخانه اشاره کرد و گفت: در کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) ایوان، سالن مطالعه برادران که کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفت، با طراحی جدید به بخش کودک تبدیل شد و این تغییر افزایش قابل توجهی در مراجعه کودکان به‌همراه داشت.  

حیدری از تجربه موفق بازطراحی بخش کودک در کتابخانه پروین اعتصامی خبر داد و گفت: پس از بازسازی طبقه دوم و ایجاد فضای جذاب برای خردسالان، تعداد مراجعان کودک و نوجوان به شکل چشمگیری افزایش یافته و این روند الگوی توسعه برای دیگر کتابخانه‌های استان خواهد بود.

نقش خانواده و آموزش‌وپرورش در ترویج کتاب‌خوانی

 مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان ایلام در ادامه با تأکید بر تأثیر نقش خانواده، به‌ویژه مادران، در تربیت کتاب‌خوانی کودکان گفت: خانواده و مدرسه دو پایه اصلی فرهنگ مطالعه هستند و نهاد کتابخانه‌ها با اجرای برنامه‌های آموزشی، فرهنگی و همکاری‌های بین‌دستگاهی، گام‌های تازه‌ای در مسیر توسعه نهضت کتاب‌خوانی برداشته است.  

حیدری با اشاره به اینکه «خانواده اصل و اساس تربیت فرهنگی هر جامعه است»، بیان کرد: بررسی‌های انجام‌شده در کتابخانه‌های استان نشان می‌دهد کودکانی که والدین، به‌ویژه مادران، اهل مطالعه‌اند، عضو فعال‌تری در کتابخانه‌ها هستند.

  وی تصریح کرد: این پیوند میان تربیت خانوادگی و کتاب‌خوانی، نهاد کتابخانه‌ها را بر آن داشته تا کارگاه‌های آموزشی ویژه مادران را در کتابخانه مرکزی برگزار کند.  

حیدری افزود: در این کارگاه‌ها که در فصل تابستان برگزار شد، موضوعاتی مانند مهارت‌های فرزندپروری، کنترل خشم، سفال‌گری، عروسک‌سازی و شمع‌سازی مورد توجه قرار گرفت تا ضمن جذب مادران به کتابخانه، فرزندان نیز از فضای کودک کتابخانه بهره‌مند شوند.  

حیدری با اشاره به همکاری گسترده آموزش‌وپرورش در سال‌های اخیر گفت: این ارتباط سازنده میان مدارس و کتابخانه‌ها، موجب شده دانش‌آموزانی که شاید هرگز به کتابخانه مراجعه نکرده بودند، از این طریق با فضای مطالعه و کتاب آشنا شوند.

وی افزود: بازدیدهای دانش‌آموزی از کتابخانه‌ها تأثیر زیادی در شکل‌گیری علاقه به کتاب‌خوانی دارد و این تجربه‌ها در ذهن کودکان ماندگار می‌شود.  

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی ایلام ادامه داد: در کنار حضور مدارس در کتابخانه، طرح‌هایی نیز اجرا شده تا کتابداران به مدارس بروند و کتاب‌ها را به‌صورت مستقیم در اختیار دانش‌آموزان قرار دهند.

 وی از استقبال چشمگیر دانش‌آموزان از این طرح خبر داد و گفت: رقابت میان کلاس‌ها برای دریافت کتاب نشان‌دهنده علاقه عمیق کودکان به مطالعه است.  

حیدری با تاکید بر اینکه اساس پیشرفت هر جامعه بر پایه فرهنگ و کتاب است، گفت: تا کتاب نباشد، هیچ فرهنگ و هنری در جامعه دوام نمی‌آورد.

 وی افزود: نهاد کتابخانه‌ها که از سال 1384 به عنوان نهادی عمومی غیردولتی از وزارت فرهنگ و ارشاد جدا شد، اکنون با هم‌افزایی دستگاه‌های فرهنگی، می‌تواند نقش مؤثرتری در توسعه فرهنگ مطالعه ایفا کند.  

مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی ایلام با بیان اینکه اعتبارات این نهاد بخشی از درآمد شهرداری‌ها و کمک‌های دولت است، افزود: اگر دستگاه‌های فرهنگی، ناشران، نویسندگان و رسانه‌ها در کنار یکدیگر قرار گیرند، می‌توانند با حمایت از تولید و معرفی کتاب، جریان خواندن را در جامعه زنده نگه دارند.  

وی در ادامه با بیان اینکه در استان نیاز داریم کلاس‌های پرورش استعدادهای نویسندگی برای نوجوانان برگزار شود تا ظرفیت‌های پنهان شناسایی و شکوفا شوند، تاکید کرد: هر فعالیت فرهنگی یا هنری، اگر با معرفی کتاب همراه باشد، اثرگذاری بیشتری خواهد داشت و پیشنهاد داد مربیان هنر، موسیقی و بازیگری در کلاس‌های خود کتاب‌های مرتبط را نیز معرفی کنند تا فرهنگ مطالعه در همه سطوح جامعه نهادینه شود.  

حیدری با اشاره به طرح «نشان ملی هم‌خوان» گفت: این نشان فرصتی برای مشارکت همه نهادها و اقشار جامعه در ترویج کتاب‌خوانی است.

 وی گفت: رسانه‌ها، دهیاران، فرمانداران و حتی خیرین می‌توانند در معرفی ظرفیت کتابخانه‌ها، گسترش فضاها و اجرای برنامه‌های فرهنگی نقش‌آفرینی کنند تا نهضت ملی کتاب‌خوانی به معنای واقعی در کشور عملی شود.

کمبود اعتبارات شهرداری‌ها و محرومیت روستاهای ایلام؛ مدیرکل کتابخانه‌ها خواستار تخصیص کامل بودجه شد 

 حیدری گفت: چالش اصلی نهاد کتابخانه‌های عمومی استان ایلام وضعیت مالی نامناسب شهرداری‌ها است که مستقیماً بر میزان اعتبارات نیم‌ درصدی تخصیص‌یافته به این نهاد تأثیر می‌گذارد.

 وی تصریح کرد: با توجه به این کمبود بودجه، بازسازی و نوسازی تعداد زیادی از کتابخانه‌های قدیمی استان که نیازمند به‌روزرسانی ساختاری هستند، با دشواری مواجه شده است.  

حیدری یکی از فضاهای مهم توسعه فرهنگ کتابخوانی را سالن‌های آمفی‌تئاتر در کتابخانه‌ها برشمرد و گفت: شهرستان‌هایی مانند دهلران، آبدانان و چرداول دارای سالن‌هایی هستند که به دلیل فقدان تجهیزات لازم عملاً غیرقابل استفاده مانده‌اند.

 وی افزود: اگر استان از لحاظ اعتباری در وضعیت بهتری قرار داشت، امکان ایجاد تغییرات ساختاری اساسی در فضاهای کتابخانه‌ها فراهم می‌شد و پویایی محیط به ترویج فرهنگ مطالعه کمک شایانی می‌کرد.  

وی با اشاره به وضعیت نامناسب اعتباری سایر دستگاه‌های فرهنگی همسو، بیان کرد: این کمبود مالی مانع بزرگی در اجرای برنامه‌ها و تبادل کمک‌های متقابل میان نهادها شده است.  

مدیرکل کتابخانه‌های ایلام ضمن قدردانی از افزایش اعتبارات تملک دارایی در سال‌های گذشته، از استاندار ایلام درخواست کرد که تخصیص اعتبارات امسال به‌طور کامل (صددرصد) انجام شود تا اقدامات مؤثری در سطح استان صورت پذیرد.  

حیدری محرومیت بخش عظیمی از جمعیت روستایی استان از دسترسی به کتابخانه‌های ثابت را دومین چالش عمده این نهاد عنوان کرد و گفت: تعداد روستاهای استان زیاد است و اکثریت آن‌ها جمعیتی کمتر از 2500 نفر دارند که طبق ضوابط کمیته نهاد، مجاز به تأسیس کتابخانه ثابت نیستند.  

حیدری در این راستا بر ضرورت تقویت طرح‌های جایگزین تأکید کرد و گفت: این روستاها نیازمند پوشش خدمات از طریق «کتابخانه سیار» هستند که خود نیازمند اعتبارات بیشتری برای خرید و تجهیز خودروهای لازم است. 

وی ابراز امیدواری کرد با تأمین بودجه این چالش‌های اعتباری و زیرساختی برطرف شوند.

به گزارش تسنیم، نمایشگاه کتاب ایلام را می‌توان نقطه‌ی عطفی در بازگشت فرهنگ مطالعه به متن زندگی فرهنگی استان دانست. این رویداد، هرچند در مقیاسی کوچک برگزار شد، اما نشان داد که هنوز شوق کتاب‌خوانی در میان مردم، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، زنده است. حضور پررنگ بخش خصوصی در کنار اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلوه‌ای از هم‌افزایی مردمی برای حفظ و گسترش این فرهنگ ارزشمند بود.  

در عین حال، گلایه‌های فعالان فرهنگی از کم‌توجهی دستگاه‌های اجرایی، رسانه‌ها و نهادهای آموزشی، یادآور آن است که توسعه‌ی فرهنگ مطالعه نیازمند اراده‌ای جمعی، مستمر و برنامه‌ریزی‌شده است. اگر نهادهای فرهنگی، مدارس، دانشگاه‌ها و رسانه‌ها به‌صورت هماهنگ برای ترغیب نسل جوان به مطالعه عمل کنند، می‌توان انتظار داشت که کتاب بار دیگر جایگاه پیشین خود را در سبد فرهنگی خانواده‌ها بازیابد.  

برگزاری دوره‌ای نمایشگاه‌های کتاب، ایجاد فضاهای تعاملی چون کافه‌کتاب‌ها، کارگاه‌های جمع‌خوانی و ترویج مطالعه در مدارس، اقداماتی مؤثر برای نهادینه‌سازی این جریان فرهنگی است.  

در نهایت، نمایشگاه کتاب ایلام بیش از هر چیز پیامی داشت: کتاب هنوز زنده است، اما برای بقا به هم‌دلی و توجه بیشتری نیاز دارد.

انتهای پیام/180/