"آقا سلام" مراسمی برای عرض ارادت به امام حسین(ع) در چهارمحال و بختیاری

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، مردم شهرستان بن برای ادای احترام به سادات در مراسم "آقا سلام " شرکت می‌کنند که مهم‌ترین بخش از مراسم عزاداری حسینی در این روز است.

 این مراسم در چهار نقطه و در مقابل منزل سید شجاع مرتضوی، سید علی اکبر موسوی، سید حسین مرتضوی معروف به سید هُژَبر یا حٌجَیب و حاج سید محمد مرتضوی برگزار می‌شود. اگر چه سید شجاع، سید علی اکبر و سید حسین از دنیا رفته‌اند اما مردم بن همچنان در روز عاشورا با تجمع در مقابل منزل این افراد مراسم " آقا سلام " را برگزار می‌کنند.

حمل کنندگان علم در صبح روز عاشورا پس از اجرای مراسم فرو بردن علم در آب با عبور از میدان "میرزا حبیب دستان" وارد خیابان جانبازان شهر بن می‌شوند در مسیر ورود به شهر تا رسیدن به درب منزل حاج سید محمد مرتضوی، جمعیت عزاداران افزایش یافته و گروه‌های جدیدی از هیئت‌های مذهبی به جمع حمل کنندگان علم‌ها می‌پیوندند.

عزاداران حسینی در طی عبور از خیابان‌های شهر و اجرای مراسم " اقا سلام"، برای نشان دادن حزن و اندوه خود بر روی سر و گاهاً بر روی شانه‌ها گِل می‌زنند.

 رنگ این گل که مخلوطی از خاک رس و گلاب است به دلیل استفاده از نوع خاصی از خاک رس کمی به رنگ قرمز متمایل می‌باشد. رسم "گِل زنی" را اکثر افراد حاضر در مراسم عزاداری روز عاشورا بن انجام می‌دهند و زنان نیز بر روی چادر و روسری خود گل می‌زنند.

در امتداد خیابان جانبازان (از جنوب غربی به سمت جنوب شرقی شهر بن و نزدیک به بافت قدیمی شهر) منزل سید علی اکبر موسوی واقع شده که گروه عزاداران پس از نزدیک شدن به درب منزل این سید به نوحه سرایی می‌پردازند و هر گروه با خواندن ابیاتی مخصوص به سید ادای احترام می‌کنند.

"سینه زنان آمدیم، آقا سلامٌ علیک "، " چشم گریان آمدیم، آقا سلامً علیک "، " از راه دور آمدیم، آقا سلامً علیک " ، " بهره حاجت آمدیم، آقا سلامً علیک "، " برسر زنان آمدیم، آقا سلامً علیک " ، " ما گل زنان آمدیم، آقا سلامً علیک " از جمله ابیاتی است که هر گروه از عزاداران با رسیدن به مقابل منزل سید، آن را بیان می‌کنند.

در طی مراسم آقا سلام، سینی‌های بزرگ حلیم در کنار درب ورودی منزل سید قرار داده شده است و هرکدام از عزاداران پس از ادای احترام به شخص سید از حلیم داخل سینی‌ها کمی به عنوان تبرک بر می‌دارد. مردم بن به این عمل "حلیم خوران" می گویند. در برخی موارد نیز پخش شیر و نبات داغ از سوی خانواده سید در میان هیئت‌های سینه زن و زنجیر زن صورت می‌گیرد.

جمعیت عزاداران با رسیدن به انتهای خیابان جانبازان در پشت سر علم ها به سمت خیابان حاج الله یار ( جنوب به شمال ) و منزل  سید حسین مرتضوی معروف به سید هُژَبر یا حٌجَیب حرکت می کنند.

پس از ادای احترام به سید حسین، هیئت های عزاداری به همراه حمل کنندگان علم وارد خیابان ملت شده و در مقابل منزل حاج سید محمد مرتضوی تجمع می کنند. بیان ابیات ویژه مراسم آقا سلام، ذکر صلوات و فریاد های حیدر حیدر و یا حسین تا آغاز سخنرانی سید محمد مرتضوی ادامه دارد. حاج سید محمد مرتضوی از نوادگان  امام سجاد (ع) است که اجداد وی در دوران صفویه از اصفهان و نجف آباد به منطقه بن مهاجرت کرده اند.

خانواده وی از جایگاه ویژه ای در میان ساکنان بن برخوردار بوده و مردم این شهر به وی و خانواده اش ارادت خاصی دارند. وی در روز عاشورا و در پایان مراسم آقا سلام ، به زبان ترکی و فارسی برای عزاداران سخنرانی کرده و روضه خوانی می کند. با پایان یافتن سخنرانی سید محمد، جمعیتی که  تعداد آن بیش از پنج هزار نفر تخمین زده می شود در قالب هیئت های سینه زن و زنجیرزن در خیابان های اصلی شهر به عزاداری می‌پردازند.

همچنین در مراسم عزاداری بن، نوعی علم با نام "علم چهل چراغ" وجود دارد که در گذشته به منظور ایجاد روشنایی در شب مورد استفاده قرار می‌گرفته است. کاربرد اصلی این علم در زمان انتقال علم‌ها در بامداد روز عاشورا به سمت گرداب بوده که امروزه با تأمین روشنایی در اکثر خیابان‌های منتهی به گرداب، استفاده از این علم محدود شده است.

هم اکنون این علم در مراسم عزاداری روزهای محرم همچون دیگر علم‌ها در پیشاپیش هیئت‌های عزاداری حرکت داده می‌شود.

از دیگر اعتقادات جمعی رایج در میان مردم شهر بن در خصوص علم می‌توان به ضرورت و الزام قربانی کردن در زمان برخورد علم به زمین اشاره کرد بنابر این عقیده، اگر در زمان جابه جایی علم، قسمتی از آن به ویژه سر علم با زمین برخورد کند، قربانی کردن گوسفند برای صاحب علم ضروری است.

انتهای پیام/ ت