به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، آینه‌کاری هنری است که زینت‌بخش بناهای تاریخی، بقاع متبرکه و زیارتگا‌ه‌های اغلب شهرهای ایران است. در شیراز که از دیرباز مهد هنر است بناهای زیادی را با این هنر 500 ساله می‌توان دید که هر کدام ظرافت و خاص بودن این هنر را نشان می‌دهند.

این هنر نوعی از تزئین داخلی ساختمان، با چسباندن قطعه‌های کوچک آینه به شکل‌های هندسی و گل و بته‌های مختلف است. در آینه‌کاری، هنرمند با استفاده از شیشه و برش آن به اشکال متنوع، فضایی درخشان و زیبا در بناها می‌آفریند که از بازتاب نور در قطعات بی‌شمار آینه تشعشع، درخشش و زیبایی در تزئینات بناها ایجاد می‌شود.

استفاده از قطعات آینه در بناها و هنر آینه کاری علاوه بر اینکه نماد روشنایی است، ریشه اقتصادی نیز داشته است بدین گونه که از سده 10 هجری قمری برخی از آینه‌های وارداتی به هنگام جابه‌جایی در راه می‌شکست. هنرمندان ایرانی با شم اقتصادی و ذوق هنری برای بهره‌گیری از قطعات شکسته راهی ابتکاری یافته و از آنها برای آینه‌کاری استفاده کردند و آینه کاری ظاهراً با به کار بردن آنها آغاز شده است.

هنر آینه‌کاری در شهرهای شیراز، اصفهان، مشهد، تهران و قم رایج است اما هنر آینه کاری شیراز به دلیل برخورداری از کیفیت و مرغوبیت بالا شهرت خاصی دارد و هنرمندان شیرازی سبک خاصی را در به کار بردن این هنر در بناها دارند.

این هنر در خاندان ظریف‌صنایعی، پنج نسل را در بر می‌گیرد. ظریف صنایعی لقبی است که در دوره قاجار به استاد مشهدی‌کریم داده می‌شود و از آن پس فرزندان و نوادگان او را با همین لقب ‌و فامیل‌ می‌شناسند. نظر به اینکه خانواده ظریف صنایعی نسل اندر نسل به مدت 200 سال به این هنر دیرینه ایران زمین مشغول هستند به‌سراغ برجسته‌ترین هنرمند آینه‌کار شیراز که بزرگ این خانواده است، رفتیم تا از وضع و حال وی خبر بگیریم.

اسـتاد محمد ظریف صنایعی فرزند هنرمند آینـه کار محمدحـسن ظریف صنایـعی در سال 1321 در شیراز به دنیا آمد. از سن 10 سالگی به مدت 20 سال به فراگیـری این هنـر پرداخت و آن را به عنوان میـراثی گران‌بهـا برای فرزنـدانش به یـادگار گذاشتـه است. وی این هنر را نه تنها به علت ادامه شغل پدر بلکه برای کمک به اقتصاد خانواده انتخاب کرده است.

استاد محمد ظریف صنایعی به دلیل کسالت و ناخوشی یارای پاسخگویی را نداشت و پسرش، ابراهیم، که پا بر جای پدر نهاده است به نقل از استاد به سئوالات پاسخ گفت.

تسنیم: برای آشنایی بیشتر بفرمائید چه بناهایی را با هنر آینه کاری مزین کرده‌اید؟

ظریف صنایعی: آینه‌کاری بیش از 80 بنا را در شهرهای مختلف انجام داده‌ام که شامل آینه‌کاری شاهچراغ، سید علاء‌الدین حسین، سید تاج‌الدین غریب، امامزاده سیدحسین کازرون، پیر مراد و سـیدابوالقاسم داراب، گنبـد سبـز لار، نظـرگاه ابـوالفضل لار، حسینیه ابـوالفضل گراش و دیگر بقاع متبرکه ‌است.

تسنیم: به جز آینه کاری زیارتگاه‌ها، در جای دیگری نیز این هنر را ارائه داده‌اید؟

ظریف صنایعی: علاوه بر مرمت آینه‌کاری بناهای باغ دلگشا و نارنجستان قوام در شهرهای اصفهان و مشهد نیز آینه‌کاری انجام داده‌ام.

تسنیم: در خارج از کشور نیز به هنر آینه‌کاری پرداخته‌اید؟

ظریف صنایعی: در نمایشگاه "شیراز بهشت ایرانی" که در پاریس برگزار شد یکی از کارهای من برای قرار دادن در موزه لوور پاریس انتخاب شد و در حال حاضر نیز پسرانم در سامرا و کاظمین به آینه‌کاری حرم‌های مطهر می‌پردازند.

تسنیم: آیا جوانان از این هنر استقبال می‌کنند؟

ظریف صنایعی: به خاطر کسالت قادر به آموزش نیستم ولی جوانانی که زیرنظر دیگر اعضای خانواده‌ام آموزش می‌بینند 4 تا 5 نفر در سال هستند که این نشان دهنده عدم استقبال جوانان از این هنر را دارد و رفته رفته این هنر به فراموشی سپرده می‌شود.

تسنیم: دلیل این بی‌علاقگی را چه می‌دانید؟

ظریف صنایعی: دو دلیل برای این بی‌علاقگی وجود دارد نخست اینکه برای خیلی از جوانان مقرون به صرفه نیست که از ابتدا شروع به یادگیری این هنر کنند زیرا بسیار وقت‌گیر است و دلیل بعدی این است که بازار کار کم است و سفارش کار را تنها بقاع متبرکه و اوقاف انجام می‌دهند.

تسنیم: با توجه به گفته‌های شما پس آینه کاری برای شما نیز مقرون به صرفه نیست؟

ظریف صنایعی:سفارش کار برای ما زیاد است و دلیل آن شناخته شده بودن ما است و کار خوبی که ارائه می‌دهیم.

تسنیم: اینکه شنیده می‌شود آینه کاری شیراز خاص است را چگونه توضیح می‌دهید؟

ظریف صنایعی:در آینه کاری شیراز بیشتر نقش لچک و ترنج کشیده می‌شود و کارها ریزتر و از برجستگی کمتری برخوردار هستند.

تسنیم: آیا از وضعیت این هنر در شیراز و نظارت میراث‌فرهنگی رضایت دارید؟

ظریف صنایعی: اصالت هنر آینه‌کاری ‌کم‌کم در حال از دست رفتن است و چارچوب گذشته در کارها رعایت نمی‌شود و طرح‌های مدرن جای آنها را گرفته است. از برگزاری نمایشگاه‌ها دیر باخبر می‌شویم و در نتیجه فرصتی برای ارائه کار با کیفیت نیست.

شناخته نبودن صنایع‌دستی در بین مردم از دیگر مشکلات هنرمندان است ،استان اصفهان به صنایع دستی و هنرمندان بها می‌دهد و این باید برای استان ما الگو قرار گیرد.

در شیراز چندین انجمن در حوزه صنایع‌دستی و گردشگری داریم ولی هیچ کدام کار خاصی انجام نمی‌دهند در حالی‌ که اگر مدیریت درستی داشته باشند، می‌توانند فعالیت‌های سودمندی را در این زمینه انجام دهند. نبود مکانی به نام خانه هنرمندان در شیراز نیز یکی دیگر از مشکلات ماست تا در آنجا اطلاعات جامعی درباره انواع هنرها گردآوری شود و علاقمندان بتوانند درباره هر هنری از آنجا اطلاعات کسب کنند.

انتهای پیام/ آ