کاظم کوکرم؛ سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران در گفت‌وگو با خبرنگار فضا و نجوم خبرگزاری تسنیم اظهار کرد: سحرگاه روز شنبه، شانزدهم آبان‌ماه، حدود دو ساعت پیش از طلوع خورشید، شاهد طلوع هلال ماه به همراه هلال سیاره زهره خواهیم بود.

وی افزود: سیاره زهره در حال حاضر مابین زمین و خورشید واقع شده و به همین خاطر به شکل هلالی دیده می‌شود. آنچه مقارنه فردا را بسیار جذاب می‌کند، علاوه بر نزدیکی سه‌ونیم‌درجه‌ای ماه و هلال سیاره زهره، این است که خود سیاره زهره نیز درست شبیه به ماه — اگر با تلسکوپ یا دوربین دوچشمی به آن نگاه کنیم — به شکل یک هلال باریک دیده می‌شود و در اوج درخشش قرار دارد.

کوکرم تصریح کرد: سیاره زهره هر زمان هلالی‌تر می‌شود، به دلیل قرار گرفتن در موقعیتی نزدیک به خط واصل زمین و خورشید در مدار خود، به زمین نزدیک‌تر است و بسیار روشن‌تر دیده می‌شود. علاوه بر این، در کنار این اجرام، یعنی در سمت چپ سیاره زهره از دید ناظران در ایران (یا به عبارتی در شمال سیاره زهره در آسمان)، در فاصله بسیار نزدیک و اندکی بیشتر از یک درجه، می‌توانیم ستاره «سماک اعزل» را نیز شاهد باشیم؛ در نتیجه، مقارنه بسیار زیبایی شکل می‌گیرد که فرصتی است تا هم به کمک موقعیت هلال ماه، سیاره زهره را ببینیم و هم ستاره سماک اعزل را رصد کنیم، در حالی که این سه جرم در فواصل بسیار متفاوتی نسبت به زمین قرار دارند.

این کارشناس نجوم درباره فواصل نجومی این اجرام اظهار کرد: فردا فاصله ماه تا زمین حدود 390 هزار کیلومتر، فاصله سیاره زهره با آن هلال زیبایش (که با تلسکوپ یا دوربین دوچشمی دیده می‌شود) چیزی حدود 45 میلیون کیلومتر از زمین و فاصله ستاره سماک اعزل چیزی حدود 250 سال نوری از زمین است.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین، اگر بخواهم به بیان دیگری توضیح دهم، در لحظه‌ای که فردا سحرگاه این منظره زیبا را می‌بینیم، می‌توانیم به این فکر کنیم که نور ماه با توجه به اینکه نور با سرعت 300 هزار کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کند — چیزی حدود 1.3 ثانیه در راه بوده است تا به ما برسد.

سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به تفاوت فواصل نجومی این اجرام افزود: در حالی که نور سیاره زهره برای طی کردن فاصله 45 میلیون کیلومتری با سرعت 300 هزار کیلومتر بر ثانیه در حرکت است — یعنی اگر 45 میلیون را تقسیم بر 300 هزار کنیم به عدد 150 می‌رسیم — نور سیاره زهره 150 ثانیه (یعنی دو دقیقه و نیم) در راه بوده تا به ما برسد. نور ماه و نور سیاره زهره هر دو حاصل بازتاب نور خورشید از سطح این دو جرم هستند؛ بنابراین نور ماه 1.3 ثانیه و نور سیاره زهره 2.5 دقیقه در راه بوده است.

کوکرم تصریح کرد: اما نور ستاره «سماک اعزل» چیزی قریب به 250 سال در راه بوده تا به ما برسه! شما تصور کنید 250 سال پیش در ایران چه حکومتی یا پادشاهی بر سر کار بوده است؛ از آن زمان نور این ستاره در راه بوده تا به ما برسد و ما فردا صبح بتوانیم این منظره زیبا را ببینیم. بنابراین، درست است که این سه جرم در کنار همدیگه دیده می‌شوند، اما با توجه به این فواصلی که عرض کردم، هیچ ارتباط فیزیکی و گرانشی با همدیگر ندارند.

وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، هر نوع تأویل و تفسیری از جنس احکام نجومی که وقوع چنین رخدادی می‌تواند خبر خوب یا بدی از آینده بدهد، مردود است. در گذشته، مقارنه ماه و زهره را زمان خوش‌یمنی می‌دانستند؛ حالا همه روزها می‌تواند برای ما خوش‌یمن باشد اگر بخواهیم با عینک خوش‌بینی به جهان نگاه کنیم، اما این پدیده چیزی جز یک فرصت زیبا برای دیدن بخشی از زیبایی‌های طبیعت نیست.

وی در پایان درباره میزان تکرار این پدیده گفت: این‌گونه پدیده‌ها شاید هر چند ماه یک‌بار قابل مشاهده باشند و خیلی‌خیلی هم نادر نیستند؛ در طول سال معمولاً چند بار می‌توانیم شاهد چنین مقارنه‌های زیبایی باشیم و یکی از فرصت‌های خیلی خوب آن، بامداد شنبه، شانزدهم آبان‌ماه اتفاق می‌افتد.

انتهای پیام/