به گزارش روز سه‌شنبه خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، از امروز دوباره می‌توان نام دبی را روی تابلو پروازهای بین‌المللی فرودگاه قشم دید؛ اتفاقی که پس از شش ماه وقفه رخ می‌دهد و اگرچه در ظاهر بازگشت یک مسیر پروازی است، اما برای جزیره‌ای که اقتصادش به رفت‌وآمد، تجارت، گردشگری و ارتباط با کشورهای پیرامونی گره خورده، نمی‌توان آن را صرفاً یک خبر حمل‌ونقلی دانست.

محمد توکلی، سرپرست اداره‌کل فرودگاه بین‌المللی قشم اعلام کرده است که پروازهای رفت و برگشت مسیر دبی ـ قشم ـ دبی از امروز با همکاری هواپیمایی قشم‌ایر از سر گرفته شده و در مرحله نخست، هفته‌ای دو بار برقرار خواهد بود. نخستین برنامه این مسیر برای امروز 17 شهریور و پرواز بعدی برای 24 شهریور پیش‌بینی شده است.

نکته مهم اما این است که بازگشت دبی به شبکه پروازی قشم، درست در زمانی اتفاق می‌افتد که جزیره باید برای ماه‌های آینده تصمیم بگیرد؛ تصمیمی درباره اینکه اقتصاد قشم در فصل پیش‌رو، صرفاً منتظر ورود گردشگر بماند یا از باز شدن دوباره یک مسیر منطقه‌ای برای فعال کردن ظرفیت‌هایی استفاده کند که مدت‌ها درباره آن‌ها سخن گفته شده است.نگاه صرفاً گردشگری به مسیر دبی ـ قشم، بخشی از اهمیت این پرواز را نادیده می‌گیرد.

قشم و دبی دو نقطه دور از هم نیستند که صرفاً با یک پرواز به هم متصل شده باشند. میان این دو، سال‌ها ارتباط تجاری، رفت‌وآمد خانوادگی، فعالیت‌های اقتصادی، خدمات و ارتباطات منطقه‌ای وجود داشته است. به همین دلیل، بازگشت این مسیر می‌تواند برای گروه‌های مختلفی اهمیت داشته باشد؛ از فعالان اقتصادی و تجار گرفته تا شهروندانی که برای امور شخصی، درمانی، تجاری یا ارتباط با خانواده به رفت‌وآمد منطقه‌ای نیاز دارند.

این همان تفاوتی است که شاید باید در تحلیل امروز قشم مورد توجه قرار گیرد؛ اینکه پرواز بین‌المللی برای جزیره، صرفاً وسیله‌ای برای آوردن گردشگر خارجی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت حضور قشم در مناسبات اقتصادی منطقه است.

شش ماه وقفه در پروازهای بین‌المللی، طبیعتاً فقط یک جای خالی در برنامه فرودگاه ایجاد نکرده بود. هر مسیری که متوقف می‌شود، بخشی از زنجیره رفت‌وآمد نیز با آن کند می‌شود و بازگشت آن، زمانی اهمیت واقعی پیدا می‌کند که بتواند این زنجیره را دوباره فعال کند.

مسئله قشم؛ پرواز هست، اما برنامه چیست؟

اکنون سؤال اصلی شاید این نباشد که آیا برقراری دوباره پرواز دبی اتفاق مثبتی است یا نه؛ پاسخ این سؤال روشن است.مسئله اصلی این است که قشم برای مسافری که با این پرواز وارد جزیره می‌شود، چه برنامه‌ای دارد؟اگر مسافر تنها وارد فرودگاه شود، چند ساعت یا چند روز در جزیره بماند و بدون ایجاد اثر قابل توجه اقتصادی بازگردد، طبیعی است که ظرفیت یک مسیر پروازی نیز محدود به همان جابه‌جایی مسافر باقی می‌ماند.

اما اگر بازگشت این مسیر با تعریف بازار هدف همراه شود، ماجرا متفاوت خواهد بود.قشم می‌تواند برای گردشگرانی که به دنبال طبیعت، تجربه‌های بومی و مقصدی متفاوت از شهرهای بزرگ منطقه هستند، یک محصول گردشگری مشخص تعریف کند.در عین حال، ظرفیت ژئوپارک، گردشگری دریایی، روستاهای جزیره، فرهنگ بومی و حتی گردشگری خوراک، می‌تواند بخشی از هویت متمایز قشم در بازار منطقه باشد.

این موضوع البته به تبلیغات کلیشه‌ای درباره «زیبایی‌های قشم» محدود نمی‌شود. بازار گردشگری امروز، بیش از تصویرهای تکراری، به محصول مشخص نیاز دارد؛ محصولی که گردشگر بداند برای چه چیزی، در چه زمانی و با چه تجربه‌ای به یک مقصد سفر می‌کند.

فصل جدید، با تصمیم‌های قدیمی ساخته نمی‌شود

قشم در آستانه فصل سفر به جنوب قرار دارد، اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که صرف نزدیک شدن به فصل مناسب آب‌وهوا، به معنای رونق خودکار همه ظرفیت‌های گردشگری نیست.رقابت میان مقاصد گردشگری جنوب نیز جدی‌تر از گذشته است و مسافر، به‌ویژه مسافری که برای سفر برنامه‌ریزی می‌کند، میان گزینه‌های مختلف حق انتخاب دارد.

در چنین شرایطی، قشم نمی‌تواند تنها بر این فرض تکیه کند که داشتن جاذبه طبیعی برای جذب مسافر کافی است.آنچه می‌تواند تفاوت ایجاد کند، تبدیل ظرفیت‌های پراکنده جزیره به یک تجربه منسجم است؛ از لحظه ورود مسافر تا اقامت، جابه‌جایی در جزیره، انتخاب مقصدهای گردشگری و بازگشت.

بازگشت پرواز دبی می‌تواند زمان مناسبی برای بازنگری در همین زنجیره باشد؛ زنجیره‌ای که اگر هر بخش آن جدا از بخش دیگر عمل کند، حتی افزایش تعداد پروازها نیز الزاماً به افزایش ماندگاری و هزینه‌کرد گردشگر در قشم منجر نخواهد شد.

فرودگاه، نقطه پایان توسعه نیست

توکلی همچنین از انجام حدود 80 سورتی پرواز در ماه از فرودگاه بین‌المللی قشم خبر داده و گفته است که افزایش دو تا سه برابری سورتی‌های پروازی با رایزنی با شرکت‌های هواپیمایی در دستور کار قرار دارد. راه‌اندازی مسیر مستقیم قشم ـ مسقط نیز از دیگر برنامه‌های در دست پیگیری اعلام شده است.این برنامه‌ها در صورت تحقق، می‌تواند موقعیت فرودگاه قشم را تغییر دهد؛ اما افزایش تعداد پروازها به تنهایی نباید هدف نهایی باشد.

پرواز زمانی به یک سرمایه اقتصادی برای مقصد تبدیل می‌شود که پشت آن تقاضای پایدار شکل گرفته باشد. در غیر این صورت، هر مسیر جدید ممکن است مدتی برقرار شود و دوباره در معرض کاهش یا توقف قرار گیرد.

بنابراین، شاید مهم‌ترین نیاز امروز قشم، گفت‌وگوی مشترک میان بخش حمل‌ونقل، گردشگری، منطقه آزاد و فعالان اقتصادی درباره «بازار» باشد؛ اینکه دقیقاً چه مسافری قرار است با این مسیرها به قشم بیاید و چه دلیلی برای انتخاب جزیره داشته باشد.

یک فرصت برای بازتعریف جایگاه قشم

بازگشت پرواز دبی پس از شش ماه، از این جهت مهم است که قشم بار دیگر امکان اتصال مستقیم هوایی با یکی از مراکز مهم منطقه را به دست آورده است. اما باز هم باید تاکید کرد که ارزش واقعی این اتفاق را تعداد پروازهای امروز و هفته آینده تعیین نمی‌کند.ارزش آن به تصمیم‌هایی بستگی دارد که پس از این پرواز گرفته می‌شود.

قشم می‌تواند بازگشت این مسیر را صرفاً به عنوان احیای یک پرواز ثبت کند و منتظر بماند تا مسافران خودشان راه جزیره را پیدا کنند؛ یا می‌تواند آن را به نقطه شروع یک برنامه جدی‌تر برای حضور دوباره در اقتصاد گردشگری و ارتباطات منطقه‌ای تبدیل کند.

شاید مهم‌ترین تفاوت این دو نگاه در یک نکته باشد: پرواز دبی به خودی خود قشم را به مقصدی فعال‌تر تبدیل نمی‌کند؛ اما می‌تواند دری را باز کند که استفاده درست از آن، برای اقتصاد جزیره بسیار مهم‌تر از خود پرواز باشد.

انتهای پیام/7558