گلخانه‌ها باید متمرکز توسعه یابند نه پراکنده

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، رضا صالحی، بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور امروز در نشست با نماینده رئیس‌ جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی توسعه دریا‌محور که در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران برگزار شد، مطرح کرد: از سال 1375 وارد دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران شدم و اکنون حدود سه دهه است که در این مجموعه مشغول خدمت هستم.

وی ادامه داد: فعالیت اصلی بنده از ابتدا در گروه باغبانی متمرکز بوده و حوزه کاری‌ام عمدتاً به مباحث صیفی‌جات اختصاص داشته است، به‌ویژه در حوزه کشت‌های گلخانه‌ای، چه در مباحث مزرعه‌ای و چه در زمینه آموختن و در تمام مقاطع تحصیلی نیز فعالیت داشته و آموزش هم داده‌ام. در حال حاضر نیز به‌عنوان عضو هیئت‌علمی، تمرکز اصلی فعالیت‌هایم در حوزه گلخانه است.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور با بیان اینکه از ابتدای فعالیتم، هم‌زمان در بخش خصوصی نیز حضور داشتم چراکه باورم این بود که دانش و فنی که در این دانشکدگان تولید می‌شود، باید به دست صاحب اصلی آن، یعنی کشاورز برسد، اذعان کرد: این دانشکدگان و دانشگاه تهران، به‌عنوان نماد آموزش عالی کشور می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در این زمینه ایفا کند.

صالحی افزود: در این چارچوب، می‌توان الگوهایی را از تجربه‌های بین‌المللی موردتوجه قرار داد که در آن‌ها نقش دانشگاه، دولت و صنعت به‌خوبی و به‌صورت هماهنگ در کنار یکدیگر قرار گرفته است؛ همان ساختاری که از آن به‌عنوان مثلث طلایی یاد می‌شود. هدف آن است که با این نگاه، به مسائلی ورود شود که امکان تحقق آن‌ها در داخل این مجموعه وجود دارد.

وی اذعان کرد: این پرسش مطرح است که چرا در برخی کشورها، صنعت گلخانه به یک فعالیت سودآور تبدیل و امنیت غذایی آن‌ها به این بخش وابسته شده است؟ درحالی‌که اقلیم و شرایط طبیعی بسیاری از این مناطق، در مقایسه با سواحل مکران، محدودتر بوده است. جالب است بدانید که بخش عمده‌ای از این کشورها در اطراف دریای مدیترانه قرار دارند.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور با بیان اینکه بزرگ‌ترین شهرک گلخانه‌ای متمرکز جهان با وسعت حدود 54 هزار هکتار در جنوب اسپانیا و در منطقه‌ای بیابانی و خشک به نام المریا شکل گرفته است، گفت: در این منطقه، حدود 65 هزار هکتار گلخانه مستقر شده که قدمت آن‌ها به حدود 45 سال می‌رسد و حدود 75 درصد تأمین غذایی اروپا به این شهرک وابسته است.

صالحی عنوان کرد: دلیل استقرار این صنعت در آن منطقه، ماهیت صنعت گلخانه‌ای است؛ به‌گونه‌ای که گلخانه زمانی اقتصادی و سودآور است که در فصولی فعالیت کند که کشت و کار در فضای باز امکان‌پذیر نباشد. به‌عبارت دیگر، انتظار جهانی از گلخانه‌ها، تولید خارج از فصل بوده که برای تحقق این هدف، تولید ارزان‌قیمت مدنظر است.

وی با اشاره به اینکه به همین منظور این صنعت به مناطقی منتقل می‌شود که شرایط اقلیمی مناسب‌تری دارند، اظهار کرد: در منطقه المریا، حداقل دمای زمستان حدود 12 درجه سانتی‌گراد بوده که این شرایط، بستر مناسبی برای توسعه اقتصادی گلخانه فراهم و دولت اعلام کرده است که در این گلخانه‌ها به‌هیچ‌وجه از انرژی و سوخت استفاده نمی‌شود.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور با اشاره به حل مسئله انرژی در این مناطق و با اشاره به اینکه این موضوع یکی از مزیت‌هایی است که می‌توان با آن در سواحل مکران نیز پیش رفت، تصریح کرد: در هیچ جای دنیا گلخانه‌ها به‌صورت پراکنده توسعه نیافته‌اند، بلکه همگی به‌صورت متمرکز ایجاد شده‌اند. در همان منطقه، دانشگاه المریا نیز راه‌اندازی شد.

صالحی با بیان اینکه مأموریت مشخصی به آن داده شد تا دانش موردنیاز این حوزه گلخانه‌ای را تولید کند، اضافه کرد: دانشگاه‌ها در این حوزه، دانشگاه‌هایی کاربردی با تولید دانش کاربردی هستند. الگوهای موفقی وجود دارد که با بهره‌گیری از آن‌ها می‌توان هم بخش دانشی و هم بخش دستاوردی را توسعه داد و توسعه گلخانه‌ها را با یک برنامه مناسب دنبال کرد.

وی خاطرنشان کرد: نیازی نیست به دنبال راهکارهای کاملاً جدید باشیم؛ الگو وجود دارد، اما به این معنا نیست که فرمول‌های آن‌ها عیناً در ایران کپی شود، بلکه باید متناسب با شرایط کشور بومی‌سازی و اجرا شود. بر همین اساس، تمام فعالیت‌های ما در دانشگاه تهران در حوزه گلخانه با همین نگاه شکل گرفته و یکی از این موضوعات، تولید نشای پیوندی است.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور گفت: درحالی‌که پیوند نهال در کشور رایج است، پیوند محصولاتی مانند هندوانه، گوجه‌فرنگی و خربزه انجام نشده و این موضوع برای بسیاری تعجب‌آور بود. ما حدود سه دهه از عمر کاری خود را صرف این موضوع و آن را به دستاوردی تبدیل کردیم که به مرحله اجرا رسیده و سرمایه‌گذار وارد میدان شده و در حال توسعه آن است.

صالحی مطرح کرد: ایران رتبه سوم جهان در تولید هندوانه را دارد و همواره گفته می‌شود که هندوانه محصولی آب‌بر است، درحالی‌که این موضوع به‌درستی و به‌صورت علمی تبیین و اعداد و ارقام دقیقی در این زمینه ارائه نشده است. در کشت‌های معمول، خاک آلوده و سم و آب زیادی نیز مصرف می‌شود و در مقایسه با گندم، مصرف آب هندوانه پایین‌تر است.

وی اذعان کرد: کشت پیوندی مقاومت بالایی دارد و مصرف آب و سم را به‌طورجدی کاهش می‌دهد. ایران در تولید خیار نیز رتبه سوم دنیا را دارد. این‌ها دستاوردهای همین کشور است، اما به‌درستی توسعه نیافته‌اند. باید یاد بگیریم با آب‌های بی‌کیفیت و خاکستری کار کنیم، نه اینکه آن‌ها را حذف یا شیرین و در نقطه‌ای دیگر، معضل محیط‌زیستی جدیدی ایجاد کنیم.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور با اشاره به اینکه توسعه کشت پیوندی در بسیاری از کشورها در حال انجام بوده و در برخی مناطق حتی به‌صورت قانون درآمده است، گفت: بر اساس دستاوردهای جهانی، بسیاری از این اقدامات در همین دانشکدگان نیز انجام شده و اگر در سواحل مکران یک برنامه توسعه‌ای شکل گیرد، ما نیز در میدان حضور خواهیم داشت.

صالحی بیان کرد: در حال حاضر نیز در بسیاری از گلخانه‌های مدیوم‌تک و های‌تک نقش مشاوره‌ای داریم؛ گلخانه‌هایی که با فناوری‌های روز راه‌اندازی شده‌اند و می‌توان با مهارت‌ها و تجربیات آن‌ها مسیر توسعه را طی کرد. نیروی انسانی ماهر و باتجربه، «آچار به دست» است، نه «قلم به دست». نیروی قلم به دست در دانشگاه تربیت اما نیروی آچار به دست با مهارت وارد عرصه می‌شود.

وی افزود: چنین نیرویی در میدان، آزمون و خطا و با سرمایه دیگران ریسک نمی‌کند. این کارها توسط دانشجویان جوان و توانمند ما انجام شده و این دستاوردها حاصل تلاش همین دانشجویان است که پس از فارغ‌التحصیلی در بخش خصوصی مشغول به کارند. این مهارت‌ها قابل‌انتقال هستند و می‌توان منطقه را با آموزش‌های مهارتی دقیق توسعه داد.

بنیان‌گذار تولید نشای پیوندی در کشور اظهار کرد: رویکرد ما این است که ابتدا در کنار کشاورز قرار بگیریم. معتقدیم این دانش باید به‌درستی تفهیم و منتقل شود. آموزش‌های لازم در عرصه به کشاورزان داده می‌شود تا کار دچار آسیب نشود؛ چراکه اگر این دانش به‌درستی منتقل نشود، نتیجه مطلوبی حاصل نخواهد شد. باید کار الگویی را در دل جامعه کشاورزان ترویج داد.

انتهای پیام/